મહારાષ્ટ્રમાં ખેડૂતોની ₹૨ લાખની લોન માફ તો ગુજરાતમાં માત્ર ૨% વ્યાજ સહાય: સરકારની નીતિ સામે ધરતીપુત્રોમાં આક્રોશ, ૧૨ નવેમ્બરથી આંદોલનની તૈયારી

પાડોશી રાજ્ય મહારાષ્ટ્ર સરકારે ઐતિહાસિક નિર્ણય લઈને રાજ્યના આશરે ૪.૧૫ લાખ ખેડૂતોનું ₹૨ લાખ સુધીનું પાક ધિરાણ સંપૂર્ણ માફ કરી દીધું છે. મહારાષ્ટ્ર સરકારના આ પગલાને પગલે હવે ગુજરાત સરકાર સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. ગુજરાતમાં ઓછા વરસાદ અને દુષ્કાળ જેવી કટોકટી વચ્ચે રાજ્ય સરકારે ખેડૂતોને માત્ર ૨ ટકા વ્યાજ રાહત આપીને સંતોષ માનવા મજબૂર કર્યા હોવાના આક્ષેપ સાથે ખેડૂત આલમમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.

રાજ્યમાં ઓછા વરસાદને કારણે ડેમોના જળસ્તર તળિયે બેસી ગયા છે, જેથી આગામી રવિ સીઝન સામે સિંચાઈનું મોટું સંકટ ઊભું થયું છે. મોંઘા ખાતર અને ડીઝલના માર વચ્ચે દેવામાફી અને દુષ્કાળ સહાયના પ્રશ્ને ખેડૂતો હવે સરકાર સામે આરપારની લડાઈના મૂડમાં છે.

મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતની સરકારી રાહત વચ્ચેનો તફાવત

માત્ર ૪ જિલ્લામાં દુષ્કાળ જાહેર કરાતાં અન્ય વિસ્તારોમાં અસંતોષ

ગુજરાત સરકારે માત્ર દેવભૂમિ દ્વારકા, પોરબંદર, કચ્છ અને જામનગર એમ ચાર જિલ્લાઓને જ દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કર્યા છે, જ્યારે અન્ય જિલ્લાઓની જમીની વાસ્તવિકતા પણ એટલી જ ગંભીર છે:

• ૫૫% થી ૭૦% વરસાદની ખાધ: રાજકોટ, જૂનાગઢ, વાવ, થરા, બનાસકાંઠા, મહેસાણા અને અરવલ્લી જેવા વિસ્તારોના કેટલાક તાલુકાઓમાં ૫૫% થી ૭૦% સુધી વરસાદની ઘટ નોંધાઈ છે.

• ખેડૂતોનો વેધક સવાલ: સુકાભઠ્ઠ બનેલા આ વિસ્તારોને હજુ સુધી અછતગ્રસ્ત કે દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી. ખેડૂતો પૂછી રહ્યા છે કે જો મહારાષ્ટ્ર સરકાર લાખો ખેડૂતોના દેવા માફ કરી શકતી હોય, તો ઉદ્યોગોને કરોડોની સબસિડી આપતી ગુજરાત સરકાર પોતાના ધરતીપુત્રો માટે ઉદારતા કેમ દાખવતી નથી?

ખર્ચ ₹૧૫,૦૦૦ સામે માત્ર ₹૮,૫૦૦ નું વળતર: ખેડૂતોની લાચારીની મજાક?

કુદરતી મારનો સામનો કરી રહેલા ખેડૂતો માટે સરકારી સહાય ‘પડતા પર પાટુ’ સમાન સાબિત થઈ છે:

• મોંઘી ખેતી: એક હેક્ટર દીઠ બિયારણ, ડીઝલ, મજૂરી અને મોંઘા ખાતર પાછળ ખેડૂતનો સરેરાશ વાસ્તવિક ખર્ચ ₹૧૫,૦૦૦ થી વધુ થાય છે.

• ભાવવધારો: હાલ બજારમાં NPK ખાતરની એક થેલીનો ભાવ જ ₹૨,૪૫૦ પર પહોંચી ગયો છે.

• નજીવી સહાય: પાક સંપૂર્ણ નિષ્ફળ ગયો હોવા છતાં સરકાર હેક્ટર દીઠ માત્ર ₹૮,૫૦૦ નું વળતર આપી રહી છે, જેને ખેડૂતો પોતાની આર્થિક લાચારીની મજાક ગણાવી રહ્યા છે.

ખેડૂતોનું અલ્ટીમેટમ: ૧૨ નવેમ્બરથી દ્વારકાથી મહાઆંદોલનની ચીમકી

સરકારની નીતિઓ સામે ખેડૂત સંગઠનો અને સ્થાનિક આગેવાનોએ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે:

• ૩૦ ઑક્ટોબર સુધીનું અલ્ટીમેટમ: બનાસકાંઠાના ખેડૂતોએ સરકારને ૩૦ ઑક્ટોબર સુધીમાં સમગ્ર વિસ્તારને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવાની માંગ સાથે ચેતવણી આપી છે.

• ૧૨ નવેમ્બરથી લડત: જો સરકાર દિવાળી સુધીમાં પાક ધિરાણ માફી અને યોગ્ય પાક નુકસાની વળતર અંગે પુનર્વિચાર નહીં કરે, તો આગામી ૧૨ નવેમ્બરથી દેવભૂમિ દ્વારકાથી રાજ્યવ્યાપી આંદોલન શરૂ કરવામાં આવશે.