cyber fraud : સર્ચ એન્જિન ગૂગલ પરથી કંપનીઓ કે બેંકોના કસ્ટમર કેર નંબર શોધવાની આદત મોંઘી સાબિત થઈ શકે છે. અમદાવાદના ખોખરા વિસ્તારમાં રહેતા અને પશ્ચિમ રેલવેમાં ઓફિસ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ તરીકે ફરજ બજાવતા પ્રદીપકુમાર સાથે આવો જ એક સાયબર ફ્રોડ બન્યો છે.
માત્ર ₹448 નું રિફંડ મેળવવા માટે ગૂગલ પરથી શોધેલા નકલી કસ્ટમર કેર નંબર પર સંપર્ક કરતાં સાયબર ગઠિયાએ વ્હોટ્સએપ મારફતે નકલી APK ફાઇલ મોકલી તેમનો આખો ફોન હેક કરી લીધો હતો અને સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) ના ખાતામાંથી ₹73 હજાર સેરવી લીધા હતા.
₹448 નું પેમેન્ટ બે વાર કપાયું અને શરૂ થઈ જાળ
-
ઓનલાઇન શોપિંગ: પ્રદીપકુમારે ઈ-કોમર્સ એપ ‘મીશો’ (Meesho) પરથી ₹448 નો એક લેડીઝ ડ્રેસ ઓર્ડર કર્યો હતો.
-
પેમેન્ટ કપાયું પણ ઓર્ડર ન થયો: ખાતામાંથી પૈસા ડેબિટ થઈ ગયા હોવા છતાં ઓર્ડર કન્ફર્મ ન થતાં તેમણે ફરી પેમેન્ટ કર્યું હતું.
-
ગૂગલ પરથી નંબર શોધ્યો: પ્રથમ વખતના કપાયેલા ₹448 નું રિફંડ મેળવવા માટે તેમણે ગૂગલ સર્ચ કરીને મીશો કસ્ટમર કેરનો ટોલ-ફ્રી નંબર શોધી તેના પર કોલ કર્યો હતો.
સ્ક્રીન શેર કરાવી વ્હોટ્સએપ પર મોકલી ખતરનાક APK ફાઇલ
ગૂગલ પર ઉપલબ્ધ ફેક નંબર વાસ્તવમાં સાયબર માફિયાઓનો હતો:
-
વીડિયો કોલ અને સ્ક્રીન શેર: સામે છેડે રહેલા ગઠિયાએ પોતે મીશો સપોર્ટ ટીમમાંથી બોલતો હોવાનું જણાવી વ્હોટ્સએપ પર સંપર્ક કર્યો. ત્યારબાદ રિફંડ પ્રોસેસ કરવાના નામે વીડિયો કોલ કરાવી ફોનની સ્ક્રીન શેર કરાવી હતી.
-
APK ફાઇલથી ફોન હેંગ થયો: બેંક એકાઉન્ટનું બેલેન્સ ચેક કરાવ્યા બાદ ગઠિયાએ એક બોગસ એપ્લિકેશન (APK File) મોકલી હતી. પ્રદીપકુમારે આ એપ ડાઉનલોડ કરી પરમિશન આપતાં જ તેમનો મોબાઈલ સ્ક્રિન હેંગ થઈ ગઈ હતી.
-
3 ટ્રાન્ઝેક્શનમાં ₹73,000 ગાયબ: ફોન રિસ્ટાર્ટ કરીને ગૂગલ પે ચેક કરતાં તેમના SBI ખાતામાંથી ત્રણ અલગ-અલગ ટ્રાન્ઝેક્શન મારફતે કુલ ₹73,000 ઉપડી ગયા હોવાની જાણ થઈ હતી.
આ અંગે તેમણે તાત્કાલિક સાયબર હેલ્પલાઇન 1930 પર ફરિયાદ કરી હતી અને ખોખરા પોલીસે અજાણ્યા સાયબર ઠગ સામે ગુનો નોંધી તપાસ શરૂ કરી છે.
ગૂગલ પર સાયબર માફિયાઓનું ‘SEO પોઇઝનિંગ’ નેટવર્ક
આ કિસ્સો સાયબર ક્રાઇમની એક અત્યંત ખતરનાક પદ્ધતિ ‘SEO પોઇઝનિંગ’ ની પોલ ખોલે છે:
-
ગઠિયાઓ એમેઝોન, ફ્લિપકાર્ટ, મીશો કે મોટી સરકારી-ખાનગી બેંકોના નામે નકલી વેબસાઇટ્સ અને ટોલ-ફ્રી નંબરો બનાવે છે.
-
સર્ચ એન્જિન ઓપ્ટિમાઇઝેશન (SEO) દ્વારા આ નકલી નંબરોને ગૂગલ સર્ચમાં સૌથી ઉપર રેન્ક કરાવી દે છે.
-
સામાન્ય યુઝર્સ તેને સત્તાવાર હેલ્પલાઇન સમજીને ડાયલ કરે છે અને પોતાની અંગત નાણાકીય વિગતો ગુમાવી બેસે છે.
સાયબર ફ્રોડથી બચવા શું સાવચેતી રાખવી?
-
ક્યારેય ગૂગલ પરથી હેલ્પલાઇન નંબર ન શોધવો: કોઈપણ શોપિંગ એપ કે બેંકની સહાય જોઈતી હોય તો સીધા સંબંધિત સત્તાવાર મોબાઇલ એપ્લિકેશનના ‘Help & Support’ સેક્શનમાં જવું.
-
સ્ક્રીન શેરિંગ ટાળો: અજાણ્યા વ્યક્તિના કહેવાથી ગૂગલ મીટ, એનીડેસ્ક, ટીમવ્યુઅર જેવી એપ્સ દ્વારા મોબાઈલ સ્ક્રિન શેર ક્યારેય ન કરવી.
-
APK ફાઇલ્સ ઇન્સ્ટોલ ન કરવી: વ્હોટ્સએપ કે ટેલિગ્રામ પર કોઈપણ અજાણી વ્યક્તિ દ્વારા મોકલવામાં આવેલી કોઈપણ ફાઇલ કે એપ ક્યારેય ડાઉનલોડ કરવી નહીં.
