ચંદ્રશેખર આઝાદથી મુસ્લિમોનો કેમ થઈ રહ્યો છે મોહભંગ? એક પછી એક દિગ્ગજ નેતાઓએ છોડ્યો સાથ,

ઉત્તર પ્રદેશના રાજકારણમાં ‘દલિત-મુસ્લિમ’ સમીકરણના જોરે 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કિંગમેકર બનવાના સપનાં જોઈ રહેલા આઝાદ સમાજ પાર્ટી (કાંશીરામ) ના વડા અને નગીનાના સાંસદ ચંદ્રશેખર આઝાદ (Chandrashekhar Azad) ને મોટો રાજકીય ઝટકો લાગ્યો છે.

CAA-NRC આંદોલન અને દિલ્હી જામા મસ્જિદના પ્રદર્શનો વખતે મુસ્લિમ યુવાનો વચ્ચે ભારે લોકપ્રિયતા મેળવનાર ચંદ્રશેખર આઝાદથી હવે મુસ્લિમ નેતાઓ અને સમુદાયનો મોહભંગ થતો જોવા મળી રહ્યો છે. પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના દિગ્ગજ મુસ્લિમ નેતા તથા પૂર્વ સાંસદ અમીર આલમ અને તેમના પૂર્વ ધારાસભ્ય પુત્ર નવાજિશ આલમે આઝાદ સમાજ પાર્ટીને અલવિદા કહી દીધું છે.

પિતા-પુત્રની જોડી 23 સપ્ટેમ્બરે કોંગ્રેસમાં જોડાશે

પશ્ચિમ યુપીમાં મોટો જનાધાર ધરાવતા અમીર આલમ અને નવાજિશ આલમ 23 સપ્ટેમ્બરના રોજ દિલ્હી સ્થિત કોંગ્રેસ મુખ્યાલય ખાતે વિધિવત રીતે કોંગ્રેસનો ખેસ ધારણ કરશે:

• ચંદ્રશેખરની પાર્ટી પર ગંભીર આક્ષેપો: નવાજિશ આલમે સોશિયલ મીડિયા પર ખુલ્લેઆમ જણાવ્યું હતું કે જે આશા સાથે તેઓ આઝાદ સમાજ પાર્ટીમાં જોડાયા હતા તે પૂર્ણ થઈ નથી. તેમણે દાવો કર્યો કે આઝાદ સમાજ પાર્ટીની ખુદ દલિત સમાજ વચ્ચે જ સ્વીકાર્યતા નથી; આવા સંજોગોમાં મુસ્લિમ મતોનું વિભાજન કરીને માત્ર ભાજપને ફાયદો કરાવવાનો જ હેતુ દેખાય છે.

• ગુલફામ ચૌધરીએ પણ છોડ્યો સાથ: આલમ પરિવાર પહેલાં પશ્ચિમ યુપીના અન્ય મુસ્લિમ આગેવાન ગુલફામ ચૌધરી પણ ચંદ્રશેખરનો સાથ છોડી ચૂક્યા છે.

કોણ છે અમીર આલમ અને નવાજિશ આલમ?

પશ્ચિમ યુપીના મુઝફ્ફરનગર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં આલમ પરિવારનો દાયકાઓ જૂનો રાજકીય પ્રભાવ છે:

• અમીર આલમનો પ્રભાવ: અમીર આલમ 1985 અને 1996માં થાનાભવનથી તેમજ 1989માં મોરના બેઠક પરથી ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યા છે. તેઓ કૈરાનાથી લોકસભા સાંસદ અને બાદમાં સપામાંથી રાજ્યસભાના સાંસદ પણ બન્યા હતા. વર્ષ 2025માં તેઓ RLD છોડીને આઝાદ સમાજ પાર્ટીમાં આવ્યા હતા.

• નવાજિશ આલમ: અમીર આલમના પુત્ર નવાજિશ આલમ વર્ષ 2012માં બુઢાના વિધાનસભા બેઠક પરથી સપાની ટિકિટ પર ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા.

યુપી ચૂંટણી 2027 પર શું અસર પડશે?

આઝાદ સમાજ પાર્ટીમાંથી મુસ્લિમ નેતાઓનું કોંગ્રેસ તરફ પલાયન ઉત્તર પ્રદેશના રાજકારણમાં મોટા ફેરફારોના સંકેત આપે છે:

• મુખ્ય લડાઈ ભાજપ સામે સપા-કોંગ્રેસની: મુસ્લિમ સમુદાય અને સ્થાનિક નેતાઓમાં એવી માનસિકતા પ્રબળ બની રહી છે કે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સ્તરે ભાજપ સામે સીધી લડાઈ માત્ર કોંગ્રેસ અને સપા ગઠબંધન જ લડી રહ્યું છે. નાના કે પ્રાદેશિક દળોમાં રહેવાથી મુસ્લિમ મતોનું વિભાજન થાય છે.

• કોંગ્રેસની ‘મુસ્લિમ રી-કનેક્ટ’ નીતિ: ઈમરાન મસૂદ અને ઇકરા હસન જેવા યુવા મુસ્લિમ ચહેરાઓના ઉભાર બાદ પશ્ચિમ યુપીના પ્રભાવશાળી પરિવારો ફરી મુખ્યધારાના પક્ષો તરફ વળી રહ્યા છે.

• ચંદ્રશેખર આઝાદ સામે અસ્તિત્વનો સંકટ: અમીર આલમ અને નવાજિશ આલમના રાજીનામાથી મુઝફ્ફરનગરની બુઢાના અને મીરાપુર બેઠકોના ગણિત તો બદલાશે જ, સાથોસાથ 2027માં કિંગમેકર બનવાના ચંદ્રશેખરના દલિત-મુસ્લિમ સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ સામે પણ ગંભીર સવાલો ખડા થઈ ગયા છે.