ચૂંટણીમાં ઝટકા બાદ ટ્રમ્પના સૂર નરમ પડ્યા: કહ્યું- ‘ઈરાન સાથે વાતચીત સફળ રહેશે તો યુદ્ધ નહીં કરીએ’

અમેરિકામાં તાજેતરમાં સંપન્ન થયેલી મિડટર્મ ચૂંટણીમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીને પડેલા મોટા રાજકીય ફટકા બાદ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આક્રમક તેવરમાં સ્પષ્ટ નરમાઈ જોવા મળી રહી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન સાથે સતત વધતા તણાવ વચ્ચે ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે જો બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી રાજદ્વારી વાટાઘાટો સકારાત્મક દિશામાં આગળ વધતી રહેશે, તો અમેરિકાને ફરીથી સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાનો કે યુદ્ધના મેદાનમાં ઉતરવાનો આદેશ આપવાની જરૂરિયાત ઊભી થવાની શક્યતા નહિવત છે.

જોકે, શાંતિની પહેલ સાથે તેમણે અમેરિકન સૈન્યની પ્રચંડ તાકાતની યાદ અપાવતા એવી ધમકી પણ આપી છે કે ઈરાનના ૩૮ મહત્વના પુલ યુએસ મિલિટરીના રડાર પર છે, જેને જરૂર પડ્યે ગણતરીની મિનિટોમાં નષ્ટ કરી શકાય છે.

ટ્રમ્પના નિવેદન અને અમેરિકા-ઈરાન સમીકરણો એક નજરે

મજબૂત સમજુતી પર મદાર: પરમાણુ હથિયાર સામે સ્પષ્ટ ‘નો’

સીએનએન (CNN) સાથેની મુલાકાતમાં ટ્રમ્પે સમગ્ર પરિસ્થિતિનું વિશ્લેષણ કરતાં જણાવ્યું હતું:

• આખો મામલો એ બાબત પર નિર્ભર છે કે શું તેહરાન (ઈરાન) કોઈ વ્યાપક અને પારદર્શક પરમાણુ સમજુતી પર હસ્તાક્ષર કરવા આગળ આવે છે કે નહીં.

• તાજેતરના દિવસોમાં બંને પક્ષો વચ્ચે પડદા પાછળ ચાલેલી વાતચીતમાં સંતોષકારક અને સમજી શકાય તેવી પ્રગતિ નોંધાઈ છે.

• જોકે, તેમણે મક્કમતાપૂર્વક પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે વોશિંગ્ટન કોઈપણ સંજોગોમાં ઈરાનને પરમાણુ બોમ્બ કે ઘાતક ન્યુક્લિયર વેપન બનાવવા દેશે નહીં.

‘૩૮ પુલ એક કલાકમાં તબાહ કરી શકીએ, પણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નષ્ટ નથી કરવું’

રાજદ્વારી વાતચીત વચ્ચે ટ્રમ્પે અમેરિકન સૈન્યની તાકાતનું પ્રદર્શન કરતાં કહ્યું:

• યુએસ સેના સંપૂર્ણપણે તૈયાર અને હાઈ-એલર્ટ પર છે.

• અમેરિકન સંરક્ષણ દળોએ ઈરાનના ૩૮ મહત્વના વ્યૂહાત્મક પુલ સહિત અનેક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ટાર્ગેટ્સની ઓળખ કરી લીધી છે, જેને માત્ર એક જ કલાકમાં નષ્ટ કરી શકાય છે.

• જોકે, ટ્રમ્પે સંતુલન જાળવતાં ઉમેર્યું હતું કે તેઓ ઈરાનના આર્થિક અને સામાજિક માળખાને સાવ બરબાદ કરવા માંગતા નથી, કારણ કે આવા પુલ અને માળખાગત સુવિધાઓ ફરીથી ઊભી કરવામાં ઓછામાં ઓછો ૧૦ વર્ષ જેટલો લાંબો સમય લાગી શકે છે.

મિડટર્મ ચૂંટણીની હાર બાદ ટ્રમ્પ પર વધતું રાજકીય દબાણ

ટ્રમ્પના તેવરમાં આવેલા આ બદલાવ પાછળ ઘરેલુ રાજકારણ મહત્વનું કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે:

• ૩ નવેમ્બરે યોજાયેલી યુએસ મિડટર્મ ચૂંટણીમાં વિપક્ષી ડેમોક્રેટિક પાર્ટીએ બંને સદનો—હાઉસ ઓફ રિપ્રિઝન્ટેટિવ્સ (પ્રતિનિધિ સભા) અને સેનેટ—પર પોતાનો મજબૂત અંકુશ સ્થાપિત કરી લીધો છે.

• બંને ગૃહોમાં બહુમતી ગુમાવ્યા બાદ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર માટે સંરક્ષણ ખર્ચ, વિદેશી યુદ્ધો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સૈન્ય અભિયાનો માટે મંજૂરી મેળવવી હવે અત્યંત પડકારજનક બનશે.

• સંસદ તરફથી સંભવિત આકરા સવાલો અને બજેટ અવરોધોને ધ્યાને રાખીને ટ્રમ્પ હવે સીધા યુદ્ધના બદલે વાટાઘાટો અને રાજદ્વારી ડીલ દ્વારા ઈરાન સંકટનો ઉકેલ લાવવા વધુ ઉત્સુક દેખાઈ રહ્યા છે.