NPS Tatkal : દર મહિને મોટી રકમનું રોકાણ કરવું ગિગ વર્કર્સ, ડિલિવરી બોય્ઝ, કેબ ડ્રાઇવર્સ, ફ્રીલાન્સર્સ અને અસંગઠિત ક્ષેત્રના શ્રમિકો માટે હંમેશાં એક મોટો પડકાર રહ્યો છે. અનિયમિત આવક ધરાવતા આ વિશાળ વર્ગને વૃદ્ધાવસ્થામાં પેન્શન કવચ પૂરું પાડવા માટે પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી ઍન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઑથોરિટી (PFRDA) એક ક્રાંતિકારી ડિજિટલ પહેલ ‘NPS Tatkal’ લોન્ચ કરવા જઈ રહી છે.
મુંબઈ ખાતે આયોજિત ‘લીડરશિપ ઇવેન્ટ ઓન NPS Tatkal’ દરમિયાન PFRDA ના ચેરમેન એસ. રમણે આ જાહેરાત કરી હતી. આ નવી યોજના હેઠળ સામાન્ય નાગરિકો બૅંકમાં મોજૂદ KYC દ્વારા માત્ર ૩ ક્લિકમાં પેપરલેસ ખાતું ખોલાવી શકશે અને UPI મારફતે દરરોજ માત્ર ₹૧૦ જેવી નાની રકમ જમા કરાવી શકશે.
‘NPS Tatkal’ યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ એક નજરે
કેવી રીતે કામ કરશે ‘NPS Tatkal’ સિસ્ટમ?
PFRDA દ્વારા સમગ્ર ઓનબોર્ડિંગ પ્રક્રિયાને અત્યંત ઝડપી અને સરળ બનાવવામાં આવી છે:
-
‘૩ ક્લિકમાં NPS અપનાવો’: ગ્રાહકે લાંબા ફોર્મ ભરવાની કે વારંવાર દસ્તાવેજો જમા કરવાની જરૂર નહીં પડે. બૅંકો પાસે રહેલા ડિજિટલ KYC ડેટાનો ઉપયોગ કરીને પ્રક્રિયા માત્ર ૧૦ સેકન્ડમાં સંપન્ન થશે.
-
માઈક્રો-સેવિંગ્સની સ્વતંત્રતા: શ્રમિક કે યુવાન પોતાની અનુકૂળતા મુજબ ગમે ત્યારે UPI દ્વારા રોજના ₹૧૦ અથવા કલાકના હિસાબે પણ નાની-નાની રકમ એકાઉન્ટમાં ટ્રાન્સફર કરી શકશે.
-
શૂન્ય વધારાનો બોજ: નાના રોકાણકારોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે દરેક નાના ટ્રાન્ઝેક્શન પરથી પ્રોસેસિંગ ફી હટાવી લેવામાં આવી છે.
બૅંકોને પ્રોત્સાહન: ₹૧ લાખના ફંડ પર વાર્ષિક ₹૨૦૦ નું કમિશન
આ ડિજિટલ મોડેલ હેઠળ બૅંકો પણ છેવાડાના નાગરિકો સુધી પહોંચવા વધુ ઉત્સાહ દાખવશે:
-
બૅંકોને દરેક નવા NPS ખાતા દીઠ ₹૧૦૦ ની ઓનબોર્ડિંગ ફી મળશે.
-
ખાતામાં એકત્ર થયેલા કુલ ફંડ પર બૅંકને વાર્ષિક ૦.૨% સર્વિસ કમિશન મળશે. દાખલા તરીકે, જો કોઈ ગ્રાહકના ખાતામાં ₹૧ લાખનું બેલેન્સ જમા થશે, તો સંબંધિત બૅંકને વાર્ષિક ₹૨૦૦ ની આવક થશે.
ભારતમાં પેન્શન કવરેજનો વાસ્તવિક ચિતાર
દેશમાં ૬૦ કરોડ કામદારોના વર્કફોર્સ સામે સામાજિક સુરક્ષાની સ્થિતિ હજુ ઘણી ચિંતાજનક છે:
-
હાલમાં દેશના કુલ વર્કફોર્સમાંથી માત્ર ૧૦ કરોડ લોકો (દર ૬ શ્રમિકોમાંથી માત્ર ૧ વ્યક્તિ) જ NPS અને અટલ પેન્શન યોજના (APY) હેઠળ આવરી લેવાયેલા છે.
-
NPS માં હાલ આશરે ૧.૫ કરોડ સરકારી અને ૧ કરોડ નોન-ગવર્નમેન્ટ ગ્રાહકો જોડાયેલા છે.
-
PFRDA નું દીર્ઘકાલીન વિઝન સમગ્ર દેશને એક સશક્ત ‘પેન્શન સોસાયટી’ બનાવવાનું છે, જેથી અસંગઠિત ક્ષેત્રના ગરીબ નાગરિકો પણ વૃદ્ધાવસ્થામાં સ્વમાનભેર જીવન જીવી શકે.
