૧૬ વર્ષની ઉંમરે લેબમાં કોડિંગ, કોલેજ છોડી ઊભી કરી અબજો ડોલરની કંપની: જાણો કોણ છે એલેક્ઝાન્ડર વાંગ અને મેટામાં શું છે તેમની ભૂમિકા!

૧૭ વર્ષની વયે નોકરી, ૧૯ વર્ષે પોતાની કંપનીની શરૂઆત અને માત્ર ૨૪ વર્ષની નાની ઉંમરે પોતાના દમ પર દુનિયાના સૌથી યુવા સેલ્ફ-મેડ અબજોપતિ (Self-Made Billionaire) બનવાનું ગૌરવ—આ કોઈ ફિલ્મી વાર્તા નથી પરંતુ એલેક્ઝાન્ડર વાંગ (Alexandr Wang) ની વાસ્તવિક સફળતાની કહાની છે. ડેટા અને કોડિંગ પ્રત્યેના અસાધારણ જુસ્સાના બળે વિશ્વપ્રસિદ્ધ ‘સ્કેલ એઆઈ’ (Scale AI) કંપની સ્થાપનાર વાંગ હવે ટેક જાયન્ટ મેટા (Meta) ના ટોચના નેતૃત્વમાં સામેલ થનારા સૌપ્રથમ ‘જનરેશન ઝેડ’ (Gen-Z) એક્ઝિક્યુટિવ બની ચૂક્યા છે.

હાલમાં તેઓ મેટાના ચીફ AI ઓફિસર તરીકે કંપનીની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ વ્યૂહરચનાનું સુકાન સંભાળી રહ્યા છે અને મેટાના નવા પર્સનલ AI આસિસ્ટન્ટ ‘મ્યૂઝ’ (Muse) ના લોન્ચિંગને લઈને વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચામાં છે.

ન્યુક્લિયર લેબમાં બાળપણ અને ૧૬ વર્ષે ડેટાની સમજ

એલેક્ઝાન્ડર વાંગની પ્રતિભા બાળપણથી જ અસાધારણ હતી:

• વૈજ્ઞાનિક માતા-પિતા: વાંગનો જન્મ ૧૯ જાન્યુઆરી ૧૯૯૭ના રોજ અમેરિકાના ન્યૂ મેક્સિકોમાં થયો હતો. તેમના માતા-પિતા ચીની મૂળના જાણીતા ભૌતિકશાસ્ત્રી (Physicists) હતા અને અમેરિકાની ઐતિહાસિક ‘લોસ અલામોસ નેશનલ લેબોરેટરી’માં કામ કરતા હતા, જ્યાં વિશ્વના પ્રથમ પરમાણુ બોમ્બ પર સંશોધન થયું હતું.

• ૧૬ વર્ષે કોડિંગનું ઝનૂન: અન્ય બાળકો જ્યારે રમતગમતમાં વ્યસ્ત હતા, ત્યારે વાંગ લેબના નાના રૂમમાં બેસીને જટિલ કોડિંગ સમસ્યાઓ ઉકેલતા હતા. આ દરમિયાન તેમણે મૂળભૂત સત્ય સમજ્યું કે, “કમ્પ્યુટર ગમે તેટલું આધુનિક હોય, પણ જો તેને અપાતો ડેટા ખોટો હશે તો પરિણામ ક્યારેય સાચું નહીં મળે.”

• MIT છોડી કંપનીની સ્થાપના: હાઇસ્કૂલમાં ગણિત અને ફિઝિક્સ ઓલિમ્પિયાડ જીત્યા બાદ તેમણે મેસેચ્યુસેટ્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી (MIT) માં એડમિશન લીધું. પરંતુ માત્ર એક જ વર્ષમાં અભ્યાસ અધવચ્ચે છોડી દીધો અને ૧૯ વર્ષની ઉંમરે લૂસી ગુઓ સાથે મળીને ડેટા લેબલિંગ કંપની ‘સ્કેલ એઆઈ’ (Scale AI) ની સ્થાપના કરી.

નામના સ્પેલિંગ પાછળનું રસપ્રદ રહસ્ય

એલેક્ઝાન્ડર વાંગના અંગ્રેજી સ્પેલિંગમાં છેલ્લે સામાન્ય રીતે લખાતો અક્ષર ‘e’ નથી (Alexandr). આ પાછળ તેમના માતા-પિતાની એક ખાસ સાંસ્કૃતિક માન્યતા હતી:

• ચીની પરંપરામાં ૮ (આઠ) ના અંકને અપાર ધન, સમૃદ્ધિ અને પ્રગતિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

• આથી વાંગના માતા-પિતાએ તેમના અંગ્રેજી નામમાં બરાબર ૮ અક્ષરો (A-L-E-X-A-N-D-R) રહે તે મુજબ સ્પેલિંગ રાખ્યો હતો.

• છઠ્ઠા ધોરણમાં તેમણે ગણિતની સ્પર્ધા માત્ર એટલા માટે જીતી હતી કારણ કે તેમાં ઈનામ તરીકે ‘ડિઝનીલેન્ડ’ની મફત ટિકિટ મળવાની હતી.

સેમ ઓલ્ટમેનના રૂમમેટથી લઈને ૨૪ વર્ષે અબજોપતિ બનવા સુધીની સફર

• સૌથી યુવા અબજોપતિ: વર્ષ ૨૦૨૧માં ૨૪ વર્ષની વયે ફોર્બ્સ મેગેઝિને વાંગને વિશ્વના સૌથી યુવાન સેલ્ફ-મેડ અબજોપતિ જાહેર કર્યા હતા. ૨૦૨૫-૨૬ના અંદાજ મુજબ તેમની કુલ સંપત્તિ ₹૩૦,૦૦૦ કરોડથી વધુ આંકવામાં આવી છે.

• સેમ ઓલ્ટમેન સાથે જોડાણ: કોરોના મહામારી દરમિયાન વાંગ સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં ઓપનએઆઈ (OpenAI) ના સીઈઓ સેમ ઓલ્ટમેન સાથે એક જ મકાનમાં રૂમમેટ તરીકે રહેતા હતા.

• જાન્યુઆરી ૨૦૨૫માં તેમને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં ખાસ અતિથિ તરીકે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા.

જીવનશૈલી: ચેસ, વાયોલિન અને સૂર્યપ્રકાશ

ટેકનોલોજીની દુનિયામાં અબજો ડોલરનું સામ્રાજ્ય સંભાળવા છતાં વાંગ અત્યંત સંતુલિત જીવનશૈલી જીવે છે:

• તેઓ ખાલી સમયમાં ચેસ રમે છે, ક્લાસિકલ વાયોલિન વગાડે છે અને અત્યાર સુધીમાં ૫૦ થી વધુ દેશોનો પ્રવાસ કરી ચૂક્યા છે.

• તેઓ અંગ્રેજી ઉપરાંત મેન્ડરિન (ચીની) અને સ્પેનિશ ભાષા પણ અસ્ખલિત બોલી શકે છે.

• તેમને જાપાનીઝ અને ચાઈનીઝ ચા પીવાનો શોખ છે. સવારે એલાર્મના અવાજને બદલે કુદરતી સૂર્યપ્રકાશથી જાગવાનું પસંદ કરે છે જેથી માનસિક સંતુલન જળવાઈ રહે.

હાલમાં મેટા કંપનીમાં ચીફ AI ઓફિસર તરીકે તેઓ માર્ક ઝકરબર્ગ સાથે મળીને કંપનીના આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ પ્રોજેક્ટ્સને નવી ઊંચાઈએ લઈ જઈ રહ્યા છે.