નવી દિલ્હી ખાતે કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી ૫૭મી GST કાઉન્સિલની બેઠક માં વેપારીઓ, સ્ટાર્ટઅપ્સ તેમજ સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSME) માટે અનેક ઐતિહાસિક અને રાહતરૂપ નિર્ણયો પર મહોર મારવામાં આવી છે.
આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ટેક્સ અનુપાલનને સરળ બનાવવાનો, વ્યાપારી અવરોધો દૂર કરવાનો અને અધિકારીઓ દ્વારા કરવામાં આવતી બિનજરૂરી કાનૂની પજવણી તથા આપખુદ ધરપકડો પર લગામ લગાવવાનો રહ્યો છે.
ધરપકડ સત્તા પર નિયંત્રણ અને ₹૫ કરોડની નવી મર્યાદા
કાઉન્સિલ દ્વારા વેપારી જગતને ભયમુક્ત વાતાવરણ આપવા માટે મહત્વપૂર્ણ વહીવટી સુધારા મંજૂર કરાયા છે:
-
ધરપકડ સત્તા મર્યાદિત: નિર્દિષ્ટ કિસ્સાઓમાં જીએસટી અધિકારીઓની મનસ્વી અને આપખુદ ધરપકડ કરવાની સત્તાઓ પર કડક અંકુશ મૂકવામાં આવ્યો છે.
-
કેસ નોંધવાની લિમિટમાં વધારો: કોઈપણ કરદાતા સામે ફોજદારી કેસ (અભિયોજન) શરૂ કરવા માટેની લઘુત્તમ મર્યાદા ₹૧ કરોડથી વધારીને સીધી ₹૫ કરોડ કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી નાના ટેક્સ વિવાદોમાં ફોજદારી કાર્યવાહીનું જોખમ ટળશે.
-
₹૧૦,૦૦૦ થી ઓછી રકમના નોટિસ રદ: ટેક્સ વિભાગ તરફથી હવે ₹૧૦,૦૦૦ કે તેથી ઓછી રકમ માટે કોઈ નવી ડિમાન્ડ કે શો-કોઝ નોટિસ જારી કરવામાં આવશે નહીં. આ રકમ કરતાં ઓછી રકમની જૂની તમામ પેન્ડિંગ નોટિસો પણ પાછી ખેંચી લેવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
૫૭મી GST કાઉન્સિલ બેઠકના મુખ્ય નિર્ણયો
-
રીફંડ પ્રક્રિયા ઝડપી: ટેક્સ રીફંડના દાવા સ્વીકારવાની સમયમર્યાદા ૧૫ દિવસથી ઘટાડીને ૧૦ દિવસ કરવામાં આવી છે.
-
કર્મચારી ઇન્સ્યોરન્સ પર ITC: કંપનીઓ દ્વારા પોતાના કર્મચારીઓ માટે લેવામાં આવતા હેલ્થ અને ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સ પર ચૂકવાતા જીએસટી પર હવે નિયોક્તાઓને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) મળશે.
-
ડિલિવરી રાઇડર્સ પર ટેક્સમાં કાપ: અનરજિસ્ટર્ડ રાઇડર ડિલિવરી સેવાઓ પર લાગતો GST દર ૧૮% થી ઘટાડીને ૫% કરવામાં આવ્યો છે.
-
ફેસલેસ ટેક્સ સિસ્ટમ: કેન્દ્ર સરકાર ટૂંક સમયમાં CGST માં પારદર્શક ફેસલેસ ટેક્સ એડમિનિસ્ટ્રેશન લાગુ કરવા તરફ આગળ વધી રહી છે.
-
ટેક્સ સ્લેબ યથાવત: આ બેઠકમાં સામાન્ય જીએસટી દરોમાં કોઈ મોટો ફેરફાર કરાયો નથી. નાણામંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે હવેથી જીએસટી દરોની સમીક્ષા વર્ષમાં માત્ર એક જ વાર કરવામાં આવશે.
ઇ-કોમર્સ અને નાના વિક્રેતાઓને મોટી સુવિધા
દેશના અંદાજે ૯.૫ લાખ નાના ઓનલાઇન વિક્રેતાઓ માટે નિયમો હળવા કરવામાં આવ્યા છે:
-
હવે નાના ઈ-કોમર્સ વેપારીઓએ દરેક રાજ્યમાં અલગ ભૌતિક ઓફિસ ખોલવાની જરૂર રહેશે નહીં. તેઓ જે-તે પ્લેટફોર્મના વેરહાઉસને જ પોતાના ‘બિઝનેસ પ્લેસ’ તરીકે રજિસ્ટર કરાવી શકશે.
-
વેરહાઉસ આધારિત ઇ-કોમર્સ મોડલ સરળ બનતાં નાના ઉત્પાદકો સમગ્ર દેશમાં પોતાનો માલ સરળતાથી વેચી શકશે અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ઘટાડો થશે.
આ સુધારાઓથી ભારતીય અર્થતંત્રમાં ‘GST 2.0’ નો પાયો નંખાયો છે, જેનાથી કાનૂની વિવાદો ઘટશે, કેશ ફ્લોમાં સુધારો થશે અને દેશભરના વેપારીઓને ‘ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસ’ નો સાચો લાભ મળશે.
