દેશની રાજધાની નવી દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શનો અને ધરણાં આયોજિત કરવાના ઐતિહાસિક સ્થળને લઈને મોટો વહીવટી ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. દિલ્હી પોલીસ દ્વારા જારી કરાયેલા તાજા આદેશ અનુસાર, હવેથી જંતર-મંતરને સત્તાવાર પ્રદર્શન સ્થળ તરીકે માન્યતા રહેશે નહીં. જંતર-મંતરના સ્થાને રાજધાનીમાં વિરોધ પ્રદર્શન માટે ત્રણ નવા વૈકલ્પિક મેદાનો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા છે.
દિલ્હી પોલીસ કમિશનર અનુરાગ કુમાર દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા સ્ટેન્ડિંગ ઓર્ડર (નંબર L&O/48/2026) હેઠળ આ મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
ગૃહ મંત્રાલયની કમિટીની ભલામણ બાદ લેવાયો નિર્ણય
આદેશમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે:
-
નાગરિકોના શાંતિપૂર્ણ વિરોધ અને પ્રદર્શન કરવાના બંધારણીય અધિકારને ધ્યાને રાખીને કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દ્વારા વૈકલ્પિક સ્થળોની ઓળખ કરવા માટે એક ખાસ સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી.
-
આ સમિતિએ વર્તમાન વ્યવસ્થા અને ટ્રાફિક-સુરક્ષાની સમીક્ષા કરીને આપેલા અહેવાલ અને ભલામણોના આધારે જંતર-મંતરને નિર્ધારિત પ્રદર્શન સ્થળોની સત્તાવાર યાદીમાંથી બાકાત રાખવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
-
આ નવો આદેશ ૨૮ એપ્રિલ ૨૦૨૨ના રોજ જારી કરાયેલા જૂના સ્ટેન્ડિંગ ઓર્ડરમાં આંશિક સુધારો કરે છે.
જંતર-મંતરની જગ્યાએ કયા ૩ નવા સ્થળો નક્કી કરાયા?
દિલ્હી પોલીસે નાગરિકો અને સંગઠનોને ધરણાં-પ્રદર્શન યોજવા માટે નીચે મુજબના ત્રણ વિશાળ સ્થળો ફાળવ્યા છે:
-
રામલીલા મેદાન (Ramlila Maidan): સેન્ટ્રલ દિલ્હી નજીક આવેલું આ ઐતિહાસિક મેદાન મોટા આંદોલનો અને રેલીઓ માટે માન્ય રહેશે.
-
બુરારી મેદાન (Burari Ground): ઉત્તરી દિલ્હી સ્થિત નિરંકારી/બુરારી ગ્રાઉન્ડને પ્રદર્શનકારીઓ માટે બીજા સ્થળ તરીકે જાહેર કરાયું છે.
-
સીબીડી મેદાન (CBD Ground), પૂર્વ દિલ્હી: ઈસ્ટ દિલ્હીમાં આવેલા સીબીડી ગ્રાઉન્ડને ત્રીજા માન્ય પ્રદર્શન સ્થળ તરીકે લિસ્ટમાં સામેલ કરાયું છે.
પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ત્રણેય નવા સ્થળો પર ધરણાં કે રેલી આયોજિત કરવા માટેની શરતો, મંજૂરી મેળવવાની પ્રક્રિયા અને અન્ય નિયમો અંગે વિસ્તૃત સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) ટૂંક સમયમાં અલગથી બહાર પાડવામાં આવશે.
વિપક્ષ અને સામાજિક સંગઠનોનો આક્રોશ: ‘લોકશાહીને નબળી પાડવાનો પ્રયાસ’
જંતર-મંતરને પ્રદર્શન સ્થળ તરીકે રદ કરવાના દિલ્હી પોલીસ અને ગૃહ મંત્રાલયના નિર્ણય સામે ઉગ્ર વિરોધ શરૂ થઈ ગયો છે:
-
CJP ના સૌરવ દાસના સવાલો: કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના નેતા સૌરવ દાસે આ નિર્ણયને તદ્દન મનસ્વી ગણાવતા સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે, “વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જંતર-મંતરથી કેમ આટલા ડરે છે? જંતર-મંતર દેશના લોકોનું છે. શું આ નિર્ણય લેતા પહેલા દેશની જનતા કે સંબંધિત સંગઠનો સાથે કોઈ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી?”
-
તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે આ નિર્ણય લોકોના શાંતિપૂર્ણ રીતે એકઠા થવાના અને અવાજ ઉઠાવવાના મૂળભૂત અધિકાર પર સીધો પ્રહાર છે અને લોકશાહીને દબાવવાની દિશામાં એક પગલું છે.
-
તેમણે ચીમકી આપતા ઉમેર્યું કે જંતર-મંતરને યાદીમાંથી હટાવી દેવાથી લોકોનો અવાજ નહીં દબાય, હવે સમગ્ર દેશ જંતર-મંતર બની રહ્યો છે.
આ નિર્ણય સામે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં પણ અરજીઓ દાખલ થવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે, જેને લઈને આગામી દિવસોમાં કાનૂની અને રાજકીય ઘમસાણ તેજ બનવાના એંધાણ છે.
