સોનાના ભાવોમાં રેકોર્ડબ્રેક વધારો જોયા બાદ હવે માર્કેટમાં મોટો ઘટાડો (કરેક્શન) જોવા મળી રહ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જાન્યુઆરીના રેકોર્ડ હાઈથી સોનું આશરે ૨૭% નીચે આવી ચૂક્યું છે, જ્યારે ભારતીય બજારમાં જાન્યુઆરીના શિખરથી આશરે ૨૩% નો ઘટાડો નોંધાયો છે. વળી, ઓગસ્ટના MCX હાઈથી જોઈએ તો સ્થાનિક બજારમાં સોનું ૧૦% થી વધુ ઘટી ગયું છે.
આવા સમયે તહેવારો અને લગ્નસરાની સિઝન પૂર્વે સોનું ખરીદવા ઈચ્છતા લોકોના મનમાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે—શું સોનાના ભાવો હજુ પણ ઘટશે? અને શું તે ઘટીને ₹૧ લાખ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ સુધી આવી શકે છે?
રેકોર્ડ હાઈથી કેટલું સસ્તું થયું સોનું?
-
સ્થાનિક બજાર (MCX): એમસીએક્સ પર ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ ઓગસ્ટના છેલ્લા અઠવાડિયામાં પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧,૬૪,૭૭૩ ના ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચ્યું હતું. ત્યાંથી કિંમતોમાં મોટો કડાકો બોલાતા ભાવ ઘટીને ₹૧,૪૫,૯૯૧ ના નીચલા સ્તરે આવી ગયા હતા. આમ, ઓગસ્ટના રેકોર્ડ સ્તરથી ઘરેલુ સોનું ૧૧% જેટલું સસ્તું થયું છે.
-
આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર: વૈશ્વિક સ્તરે સ્પોટ ગોલ્ડ ઓગસ્ટના આશરે $૪,૬૯૮ प्रति ઔંસના હાઈથી તૂટીને $૪,૧૩૦ પ્રતિ ઔંસ સુધી ગબડ્યું છે.
સોનામાં કડાકા પાછળના ૪ મુખ્ય કારણો
-
નફાખોરી (Profit Booking): સોનાના ભાવો ઓલ-ટાઈમ હાઈ પર પહોંચતાં જ રોકાણકારોએ મોટા પાયે નફો વસૂલવાનું શરૂ કર્યું, જેથી બજાર પર ભારે દબાણ આવ્યું.
-
મોંઘવારી અને વ્યાજદરની ચિંતા: અમેરિકામાં ફુગાવો (મોંઘવારી) અને વ્યાજદરો અંગે વધેલી ચિંતાના કારણે સોનાની તેજી નબળી પડી છે.
-
અમેરિકી બોન્ડ યીલ્ડમાં ઉછાળો: અમેરિકી બોન્ડની રીયલ યીલ્ડમાં ભારે વધારો થવાથી, વ્યાજ ન આપતું સોનું રોકાણકારો માટે ઓછું આકર્ષક બન્યું છે.
-
મજબૂત થતો ડૉલર: વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકી ડૉલર મજબૂત થવાને લીધે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાની કિંમતો સતત દબાયેલી જોવા મળી રહી છે.
શું સોનું ₹૧.૨૫ લાખ કે ₹૧.૩૪ લાખ સુધી ગબડશે?
-
₹૧.૨૫ લાખનો અંદાજ: નિષ્ણાતોના મતે ટૂંકા ગાળામાં હજુ થોડો ઘટાડો શક્ય છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પોટ ગોલ્ડ $૪,૦૨૫-$૩,૯૫૦ સુધી ગબડે, તો ભારતીય બજારમાં MCX ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ ઘટીને ₹૧,૪૬,૨૦૦ થી ₹૧,૪૪,૫૦૦ સુધી આવી શકે છે. ₹૧.૨૫ લાખનું સ્તર ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ વધુ વધે અને અમેરિકામાં મોંઘવારીના આંકડા ધારણા કરતાં ઘણા વધારે આવે, જેની હાલ શક્યતા ઓછી છે.
-
₹૧.૩૪ લાખનો અંદાજ: જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં $૩,૯૩૦-$૪,૦૦૦ નું મહત્વનું સપોર્ટ લેવલ તૂટે અને ભાવ $૩,૬૦૦-$૩,૭૫૦ ના આગામી સપોર્ટ ઝોનમાં જાય, તો ભારતીય બજારમાં સોનું ₹૧,૩૪,૦૦૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ના સ્તરે પહોંચી શકે છે. જોકે આ પરિસ્થિતિ સર્જાવાની શક્યતા માત્ર ૨૫ ટકા જેટલી જ છે.
શું ₹૧ લાખ થવાની કોઈ શક્યતા છે?
એક્સપર્ટ્સ હાલના તબક્કે સોનું ઘટીને ₹૧,૦૦,૦૦૦ (૧ લાખ) સુધી પહોંચવાની શક્યતાને સાવ નહિવત અને અશક્ય માની રહ્યા છે:
-
ઘરેલુ બજારમાં ભાવ ₹૧ લાખ થવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સોનું ઘટીને $૨,૮૦૦ પ્રતિ ઔંસ સુધી આવવું પડે, જે હાલના સંજોગોમાં અસંભવ છે.
-
આ ઉપરાંત સોનાને વૈશ્વિક સ્તરે મધ્યસ્થ બેંકોની સતત ખરીદી, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ (યુદ્ધની સ્થિતિ) અને ડી-ડૉલરાઇઝેશન જેવા અનેક પરિબળોનો મજબૂત સપોર્ટ મળી રહ્યો છે.
ભારતમાં ઘટાડો કેમ સીમિત રહી શકે? અને શું અત્યારે ખરીદી કરવી જોઈએ?
-
રૂપિયાની ચાલ અને તહેવારોનો ટેકો: ભારતીય ચલણ (રૂપિયો) ડૉલર સામે નબળો પડતાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર જેટલો ઘટાડો ભારતમાં સીધો જોવા મળતો નથી. ઉપરાંત, ભારતમાં તહેવારો અને લગ્નસરાની સિઝન શરૂ થઈ રહી હોવાથી સ્થાનિક ખરીદી વધશે, જે ભાવને વધુ ઘટતા અટકાવશે.
-
ખરીદદારોનો નવો ટ્રેન્ડ: ભાવો ઊંચા હોવા છતાં લોકો પ્રસંગોપાત ખરીદી માટે ભારે દાગીનાને બદલે હવે હળવી (લાઈટવેઈટ) જ્વેલરી ખરીદવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.
-
રોકાણકારો માટે સલાહ: હાલનો ઘટાડો એ લાંબા ગાળાની તેજી વચ્ચેનો એક વિરામ (કન્સોલિડેશન ફેઝ) છે. જો તમારો અભિગમ લાંબા ગાળાનો હોય, તો દરેક ઘટાડે ટુકડે-ટુકડે (SIP પદ્ધતિથી) સોનામાં રોકાણ કરવું ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. ટૂંકા ગાળામાં કિંમતો થોડી અસ્થિર રહી શકે છે, પરંતુ ₹૧ લાખ જેવા ભારે ઘટાડાની સંભાવના હાલ પૂરતી નથી.
