banking : જો તમે તમારા બાળકોના ઉજ્જવળ અને આર્થિક રીતે સુરક્ષિત ભવિષ્ય માટે કોઈ લાંબા ગાળાના રોકાણની યોજના શોધી રહ્યા હોવ, તો NPS વાત્સલ્ય (NPS Vatsalya) એક આદર્શ વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે. પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PFRDA) દ્વારા સંચાલિત આ યોજના ખાસ કરીને સગીર (18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના) બાળકો માટે શરૂ કરવામાં આવેલી એક પેન્શન યોજના છે.
આ યોજનામાં માતા-પિતા કે વાલી પોતાના સગીર બાળકના નામે ખાતું ખોલીને રોકાણ શરૂ કરી શકે છે. બાળક જ્યારે 18 વર્ષનું થાય ત્યારે આ ખાતું આપોઆપ રેગ્યુલર NPS એકાઉન્ટમાં રૂપાંતરિત થઈ જાય છે.
કોણ ખોલાવી શકે છે NPS વાત્સલ્ય ખાતું?
-
પાત્રતા: 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમર ધરાવતા ભારતીય નાગરિકો તેમજ NRI અને OCI કાર્ડધારક બાળકો માટે આ ખાતું ખોલાવી શકાય છે.
-
સંચાલન: બાળક સગીર હોવાથી ખાતાનું સંચાલન માતા-પિતા કે કાયદેસરના વાલી દ્વારા કરવામાં આવે છે.
-
જરૂરી દસ્તાવેજો: બાળકના જન્મનું પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate), સ્કૂલ લિવિંગ સર્ટિફિકેટ (LC), પાસપોર્ટ કે આધાર કાર્ડ અને વાલીના કેવાયસી દસ્તાવેજો.
માત્ર ₹1,000 થી રોકાણ શરૂ: 9.5% થી 10% અંદાજિત રિટર્ન
-
ન્યૂનતમ રોકાણ: વાર્ષિક માત્ર ₹1,000 નું ન્યૂનતમ યોગદાન આપીને ખાતું સક્રિય રાખી શકાય છે. રોકાણ માટે કોઈ મહત્તમ મર્યાદા નથી.
-
બજાર આધારિત વળતર: આ યોજના માર્કેટ-લિંક્ડ હોવાથી લાંબા ગાળે આશરે 9.5% થી 10% આસપાસનું ઉત્કૃષ્ટ રિટર્ન આપે છે.
-
ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ચોઇસ: ડિફોલ્ટ વિકલ્પમાં 50% ઇક્વિટી ધરાવતો ‘મોડરેટ લાઇફસાયકલ ફંડ’ મળે છે. આ ઉપરાંત વાલીઓ પોતાની જોખમ ક્ષમતા અનુસાર 75%, 50% કે 25% ઇક્વિટી એલોકેશનના વિકલ્પો પણ પસંદ કરી શકે છે.
વાર્ષિક ₹2 લાખ સુધીનો ટેક્સ બેનિફિટ
NPS વાત્સલ્ય યોજનામાં રોકાણ કરવાથી આવકવેરાના નિયમો હેઠળ વાલીઓને વિશેષ ટેક્સ મુક્તિનો લાભ મળે છે:
-
ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ હેઠળ કુલ ₹2 લાખ સુધીની વધારાની ટેક્સ કપાત મેળવી શકાય છે.
-
જેમાં સેક્શન 80C ઉપરાંત સેક્શન 80CCD(1B) હેઠળ મળતી ₹50,000 ની વધારાની ડિડક્શન મર્યાદાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
શું 18 વર્ષ પહેલાં પૈસા ઉપાડી શકાય?
હા, અમુક ચોક્કસ અને અણધારી જરૂરિયાતો વખતે આંશિક રકમ ઉપાડવાની છૂટ મળે છે:
-
3 વર્ષનો લોક-ઇન: ખાતું ખૂલ્યાના 3 વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ બાળકના કુલ યોગદાનમાંથી મહત્તમ 25% રકમ ઉપાડી શકાય છે.
-
મહત્તમ ત્રણ વખત: 18 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં વધુમાં વધુ 3 વખત આંશિક ઉપાડની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.
-
માન્ય કારણો: ઉચ્ચ શિક્ષણનો ખર્ચ, 75% થી વધુ દિવ્યાંગતા કે કોઈ ગંભીર બીમારીની સારવાર માટે જ આ ઉપાડ માન્ય રહે છે.
બાળક 18 વર્ષનું થાય પછી શું થશે?
બાળક 18 વર્ષની પુખ્ત વયે પહોંચે ત્યારે તે ખાતાનો સંપૂર્ણ માલિક બને છે:
-
KYC પ્રક્રિયા: 3 મહિનાની અંદર જરૂરી KYC દસ્તાવેજો રજૂ કરીને ખાતાને સામાન્ય નેશનલ પેન્શન સ્કીમ (NPS) માં ફેરવી શકાય છે.
-
એક્ઝિટ નિયમ: જો ખાતાધારક યોજનામાંથી બહાર નીકળવા માગે, તો સામાન્ય નિયમ મુજબ કુલ જમા રકમમાંથી ઓછામાં ઓછી 80% રકમની એન્યુઇટી (પેન્શન પ્લાન) ખરીદવી ફરજિયાત બને છે અને બાકીની 20% રકમ એકસાથે રોકડમાં મળે છે.
-
જો કુલ જમા રકમ ₹2.5 લાખ કે તેથી ઓછી હોય, તો તમામ રકમ એકસાથે ઉપાડવાની મંજૂરી આપવામાં આવે છે. અણધાર્યા સંજોગોમાં બાળકના મૃત્યુના કિસ્સામાં સમગ્ર ભંડોળ નોમિનીને પરત ચૂકવી દેવાય છે.
