AI જનરેટેડ ડીપફેક પર સરકારની કડકાઈ, નિયમો કર્યા સખત, સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સની જવાબદારી વધી

સરકારે AI જનરેટેડ ડીપફેક કન્ટેન્ટને લઈને નિયમો વધુ કડક કરી દીધા છે. સરકારે AI દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ડીપફેક ઓડિયો, વીડિયો અને ટેક્સ્ટને સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવાના નિયમનકારી માળખાને મજબૂત કરવાનું કામ કર્યું છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સને હવે પહેલાંની સરખામણીએ વધુ ઝડપથી કાર્યવાહી કરવી પડશે. આ પહેલાં પણ સરકારે 20 ફેબ્રુઆરીના રોજ AI જનરેટેડ કન્ટેન્ટ માટે નવા નિયમો લાગુ કર્યા હતા, જેમાં કન્ટેન્ટના લેબલિંગને લઈને માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવામાં આવી હતી.

નવા નિયમો શું છે?

• સરકારે નવા IT નિયમો હેઠળ AI દ્વારા જનરેટ કરાયેલા ડીપફેક કન્ટેન્ટ જેમ કે ઓડિયો, વીડિયો અને ટેક્સ્ટ પર સ્પષ્ટ લેબલિંગ અને ટ્રેસેબલ મેટાડેટા હવે ફરજિયાત કરી દીધો છે.

• સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર શેર કરાયેલા ગેરકાયદેસર ડીપફેક કન્ટેન્ટને સરકાર અથવા કોર્ટના નિર્દેશ પર 3 કલાકની અંદર હટાવવું પડશે. પહેલાં આ સમયમર્યાદા 36 કલાકની હતી.

• આ ઉપરાંત યુઝર દ્વારા કરવામાં આવેલી ફરિયાદના નિકાલની સમયમર્યાદા પણ ઘટાડવામાં આવી છે. AI દ્વારા જનરેટેડ સંવેદનશીલ ડીપફેક કન્ટેન્ટ જેમ કે ન્યૂડિટી/છદ્મવેષ (નકલી ઓળખ) ને હવે 2 કલાકની અંદર હટાવવું પડશે. પહેલાં તેની સમયમર્યાદા 24 કલાક નક્કી કરવામાં આવી હતી.

• સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સને AI દ્વારા બનાવાયેલા ડીપફેક અને અન્ય અસંબંધિત/અધિકૃત AI કન્ટેન્ટની ઓળખ અને તેના અટકાવ માટે ઓટોમેટેડ ટેકનિકલ ઉપાયો અપનાવવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે.

• જે પ્લેટફોર્મ્સ નિયમોનું પાલન નહીં કરે તેમની IT એક્ટ હેઠળ મળેલી ‘સેફ હાર્બર’ સુરક્ષા સમાપ્ત કરી દેવામાં આવશે. સાથે જ, તેમની સામે કાનૂની કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.

ભારત જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં AI જનરેટેડ કન્ટેન્ટના દુરુપયોગને લઈને નિયમો કડક કરવામાં આવી રહ્યા છે. થોડા દિવસો પહેલાં યુરોપમાં પણ AI જનરેટેડ કન્ટેન્ટના મિસયૂઝને રોકવા માટે નિયમો સખત કરવામાં આવ્યા છે. યુરોપિયન યુનિયને પણ ખાસ કરીને AI ડીપફેક કન્ટેન્ટના દુરુપયોગને લઈને પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

આવા કન્ટેન્ટને ઓળખવું સામાન્ય માણસ માટે અત્યંત મુશ્કેલ હોય છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર આવા કન્ટેન્ટનો પૂર આવ્યો છે, જેમાં કોઈ પણ વ્યક્તિનો નકલી ફોટો, અવાજ કે વીડિયો બનાવીને તેને અસલી જેવો બતાવવામાં આવે છે. યુરોપિયન યુનિયને પણ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સને કહ્યું છે કે તેમણે એવી સિસ્ટમ તૈયાર કરવી પડશે, જેમાં AI થી બનેલા કન્ટેન્ટની ઓળખ બતાવવી પડશે. આ સાથે ડેટા પ્રાઇવસી, સિક્યુરિટી અને ચેટબોટના ઉપયોગને લઈને પણ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે.