શહેરોમાં નોકરી, વ્યવસાય કે પારિવારિક કારણોસર ભાડાના મકાનમાં રહેતા મોટાભાગના ભાડુઆતો જ્યારે ઘર ખાલી કરે છે, ત્યારે તેમનું સમગ્ર ધ્યાન સામાન પેક કરવા, ટ્રાન્સપોર્ટેશન ગોઠવવા અને છેલ્લી ઘડીની સાફસફાઈ પર જ કેન્દ્રિત હોય છે. સામાન્ય રીતે તમામ સામાન બહાર કઢાવી લીધા બાદ મકાનમાલિકને સીધી ચાવી સોંપી દેવામાં આવે છે અને ભાડુઆત માની લે છે કે તેમની જવાબદારી પૂર્ણ થઈ ગઈ.
જોકે, મકાન ખાલી થયા બાદ ઘણીવાર મકાનમાલિક અને ભાડુઆત વચ્ચે ઘરની સ્થિતિ, નુકસાની અને પેઇન્ટિંગના નામે ઉગ્ર વિવાદો સર્જાતા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ (Security Deposit) માંથી મોટી રકમ કાપી લેવામાં આવે છે. આવા કોઈપણ આર્થિક નુકસાન અને માનસિક તણાવથી બચવા માટે ઘરની ચાવી સોંપતાં પહેલાં માત્ર થોડી મિનિટો કાઢીને નીચે મુજબના ૬ મહત્વપૂર્ણ કામો અચૂક કરી લેવા જોઈએ.
૧. ઘરના દરેક રૂમનો વિગતવાર ફોટો અને વીડિયો રેકોર્ડ બનાવો
માત્ર ઉપરછલ્લા એક-બે ફોટા પાડવા પૂરતા નથી:
-
ચારેય ખૂણાનું કવરેજ: ઘર સંપૂર્ણ ખાલી થઈ જાય તે પછી દરેક રૂમની દીવાલો, છત, ફ્લોરિંગ (ટાઇલ્સ), દરવાજા અને બારીઓનો સ્પષ્ટ વીડિયો શૂટ કરો.
-
જૂની ખામીઓનું ક્લોઝ-અપ: જો મકાનમાં પહેલેથી જ કોઈ દીવાલ પર ભેજ, પોપડા, રંગ ઉખડેલો કે ટાઇલ્સમાં તિરાડ હોય, તો તેનો એકદમ નજીકથી (Close-up) ફોટો પાડી લો.
-
ડિજિટલ પુરાવો: આ તસવીરો સાબિત કરશે કે મકાનમાં થયેલી સામાન્ય ઘસારો (Normal Wear and Tear) તમારી રહેવાની મુદત પૂર્વેનો હતો કે સમય જતાં કુદરતી રીતે થયેલો હતો.
૨. વીજળી અને પાણીના મીટર રીડિંગની સ્પષ્ટ તસવીર લો
-
ઘર છોડતી વખતે ઇલેક્ટ્રિસિટી મીટર (Electricity Meter) અને ગેસ/પાણીના મીટરના આંકડા સ્પષ્ટ દેખાય તેવો ફોટો પાડી લો.
-
કેમેરા સેટિંગ્સમાં તારીખ અને સમય (Date & Time Stamp) ઓન રાખો.
-
આ રીડિંગના આધારે છેલ્લા દિવસ સુધીનું બિલ ચુકતે કરી તેની રસીદ સાચવી રાખો, જેથી તમારા ગયા પછી વપરાયેલી વીજળી કે પાઇપલાઇન ગેસનો બોજ તમારા માથે ન થોપવામાં આવે.
૩. ફિક્સ્ચર્સ અને ફિટિંગ્સની કાર્યક્ષમતાનું વીડિયો શૂટિંગ
ભાડાના મકાનમાં ઉપલબ્ધ સાધન-સામગ્રીની સ્થિતિ સુનિશ્ચિત કરો:
-
પંખા, ટ્યુબલાઇટ, ગીઝર, એસી, રસોડાના કેબિનેટ્સ, નળ અને ફ્લશ યોગ્ય રીતે કાર્યરત છે તે ચાલુ-બંધ કરીને વીડિયોમાં કેદ કરો.
-
જો કોઈ ફિટિંગ તમે રહેવા આવ્યા ત્યારે જ ખરાબ હાલતમાં હતી અને મકાનમાલિકને જાણ કરી હતી, તો તેનું ખાસ રેકોર્ડિંગ રાખો.
૪. આખરી સળંગ વોક-થ્રુ વીડિયો અને હેન્ડઓવર કન્ફર્મેશન
-
ઘરમાંથી છેલ્લો કચરો પણ સાફ થઈ ગયા પછી મુખ્ય દરવાજાથી શરૂ કરીને આખા ઘરમાં ફરીને એક સળંગ ‘વોક-થ્રુ વીડિયો’ (Walkthrough Video) બનાવો.
-
મકાનમાલિકની રૂબરૂ હાજરીમાં ઘરનું સંયુક્ત નિરીક્ષણ કરાવો.
-
ચાવી સોંપ્યા બાદ એક સાદી સ્વીકૃતિ પાવતી, વોટ્સએપ મેસેજ કે ઇમેઇલ મારફતે તારીખ અને સમય સાથે ‘ઘરનો શાંતિપૂર્ણ કબજો સોંપાઈ ગયો છે’ તેનું ડિજિટલ કન્ફર્મેશન મેળવી લો.
૫. સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ સુરક્ષિત રીતે પરત મેળવવાની ખાતરી
-
ભાડુઆતો માટે સૌથી સંવેદનશીલ મુદ્દો ડિપોઝિટની પૂરેપૂરી રકમ પાછી મેળવવાનો હોય છે.
-
જો તમારી પાસે ઘર ખાલી કરતી વખતની યોગ્ય ડિજિટલ સ્થિતિ હાજર હશે, તો મકાનમાલિક ખોટા રિનોવેશન કે વાહિયાત સમારકામના બહાને ડિપોઝિટમાંથી ગેરવાજબી કપાત નહીં કરી શકે.
-
એગ્રીમેન્ટ મુજબ બાકી નીકળતી રકમ ઓનલાઇન બેંક ટ્રાન્સફર મારફતે સીધી ખાતામાં જમા કરાવવાનો આગ્રહ રાખો.
૬. ફોટો, વીડિયો અને તમામ દસ્તાવેજોનો બેકઅપ સુરક્ષિત રાખો
-
ઘર ખાલી કર્યા પછી તરત જ ફોનમાંથી આ ફોટા કે વીડિયો ડિલીટ કરવાની ઉતાવળ ન કરવી.
-
સમગ્ર મીડિયા ફાઇલો, મૂળ રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ (Rent Agreement), દર મહિને ચૂકવેલા ભાડાની રસીદો, મેઈન્ટેનન્સ નો-ડ્યુસ અને સિક્યોરિટી ડિપોઝિટની મૂળ પહોંચ ગૂગલ ડ્રાઇવ કે ક્લાઉડ સ્ટોરેજ પર સુરક્ષિત રાખો જ્યાં સુધી ડિપોઝિટના નાણાં તમારા બેંક ખાતામાં જમા ન થઈ જાય.
