crude oil: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને દરિયાઈ જોખમો વચ્ચે ભારતીય નૌસેનાના યુદ્ધજહાજે ક્રૂડ ઓઇલથી (crude oil) ભરેલા ટેન્કર MT Sanmar Herald ને અત્યંત સંવેદનશીલ અને હાઈ-રિસ્ક ગણાતા ‘બાબ અલ મન્દેબ’ (Bab-el-Mandeb) જળડમરૂમધ્યમાંથી સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢ્યું છે. ભારતીય નૌસેનાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ અંગે સત્તાવાર માહિતી શેર કરી છે.
મુખ્ય મુદ્દા (Highlights):
-
20 ઓગસ્ટે મિશન પર તહેનાત ભારતીય નૌસેનાના યુદ્ધજહાજે ક્રૂડ ટેન્કર MT Sanmar Herald ને સુરક્ષિત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડ્યું.
-
હોર્મુઝની જગ્યાએ બાબ અલ મન્દેબ માર્ગનો ઉપયોગ ભારત માટે કૂટનીતિક અને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ.
-
લાલ સમુદ્ર (Red Sea) અને એડનની ખાડીને જોડતો આ માર્ગ ઊર્જા સુરક્ષા માટે નિર્ણાયક.
-
હૂથી હુમલા અને દરિયાઈ ચાંચિયાગીરીના જોખમ વચ્ચે નૌસેનાનું સતત સર્વેલન્સ.
શા માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે બાબ અલ મન્દેબ?
બાબ અલ મન્દેબ જળડમરૂમધ્ય લાલ સમુદ્ર, હિંદ મહાસાગર અને સુએઝ નહેરને જોડતો મુખ્ય દરિયાઈ વેપાર માર્ગ છે. પશ્ચિમ એશિયા અને અન્ય પ્રદેશોમાંથી આવતા તેલ તેમજ અન્ય આવશ્યક સામાનના પુરવઠા માટે આ રૂટ ખૂબ જ નિર્ણાયક છે. જો આ વિસ્તારમાં કોઈ સંઘર્ષ કે અવરોધ ઊભો થાય તો તેનાથી શિપિંગ ખર્ચ અને આંતરરાષ્ટ્રીય તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.
એક જ દરિયાઈ માર્ગ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) માં વધતા તણાવ અને જહાજોની અવરજવર પર પડેલી અસર વચ્ચે ભારત પોતાના ઊર્જા પુરવઠા માટે વિકલ્પો શોધી રહ્યું છે. ભારત માત્ર એક જ દરિયાઈ માર્ગ પર નિર્ભર રહેવા માંગતું નથી. જોકે, બાબ અલ મન્દેબ ક્ષેત્રમાં હૂથી વિદ્રોહીઓના હુમલા અને સુરક્ષા પડકારો રહેલા છે, છતાં ભારતીય નૌસેનાની સક્રિય તહેનાતી અને સુરક્ષા હેઠળ આ વૈકલ્પિક માર્ગ ભારતની ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવે છે.
