મણિપુરમાં સક્રિય ઉગ્રવાદી જૂથો સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સર્વિસ સ્ટારલિંક (Starlink) નો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવાના સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા દાવાને સ્પેસએક્સ (SpaceX) ના વડા ઈલોન મસ્કે (Elon Musk) સદંતર ખોટો અને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો છે. મસ્કે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતની ભૌગોલિક સીમા પર સ્ટારલિંકના સેટેલાઇટ સિગ્નલ (બીમ) બંધ છે, જેથી દેશમાં કોઈ ઉપકરણ તેના નેટવર્ક સાથે જોડાઈ શકે નહીં.
મસ્કનું આ મહત્વપૂર્ણ નિવેદન એવા સમયે સામે આવ્યું છે જ્યારે તેમની કંપની ભારતમાં સત્તાવાર રીતે પોતાની કોમર્શિયલ સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાઓ શરૂ કરવાની અંતિમ તૈયારીઓ કરી રહી છે.
શું હતો મણિપુરનો દાવો અને મસ્કે કેવી રીતે કર્યો ખુલાસો?
-
ઉપકરણો મળવાનો દાવો: સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે સુરક્ષા દળોએ મ્યાનમાર સરહદ નજીક મણિપુરમાં સક્રિય ઉગ્રવાદી જૂથો પાસેથી સ્ટારલિંકના ડિવાઇસ જપ્ત કર્યા છે.
-
મસ્કની સ્પષ્ટતા: આ દાવા પર સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ દ્વારા ટેકનિકલ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ ખુદ ઈલોન મસ્કે જવાબ આપતાં જણાવ્યું કે ભારતના ક્ષેત્રફળ પર સ્ટારલિંકના ઉપગ્રહ સંકેતો સક્રિય જ નથી. આથી કોઈપણ વ્યક્તિ ભારતમાં કોઈપણ કારણસર સ્ટારલિંક નેટવર્કનો ઉપયોગ કરી રહી હોવાની વાત સંપૂર્ણપણે બનાવટી છે.
ભારતમાં વ્યાવસાયિક સેવા શરૂ કરવાની પુરજોશ તૈયારીઓ
ઈન્ડિયા મોબાઈલ કોંગ્રેસમાં સ્ટારલિંકના બિઝનેસ ઓપરેશન્સ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ લોરેન ડ્રેયરે કંપનીના આગામી રોકાણ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા અંગે મહત્વની માહિતી આપી હતી:
-
૨૦ ગેટવે સેન્ટર્સ: કંપનીએ ભારતમાં કાયદાકીય અને સુરક્ષા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે દેશભરમાં ૨૦ ગેટવે (પ્રવેશ) કેન્દ્રો સ્થાપ્યા છે, જેમાં સેંકડો હાઇ-ટેક એન્ટેના લગાવવામાં આવ્યા છે.
-
ડેટા સુરક્ષા: કંપનીએ ખાતરી આપી છે કે ભારતીય ગ્રાહકોનો સમગ્ર ડેટા દેશની અંદર જ સંગ્રહિત (લોકલ ડેટા સ્ટોરેજ) રાખવાની તમામ ટેકનિકલ સિસ્ટમ તૈયાર કરી લેવામાં આવી છે.
-
સરકારી એજન્સીઓ સાથે સંકલન: સ્ટારલિંક છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ભારતીય ટેલિકોમ રેગ્યુલેટર્સ, સુરક્ષા એજન્સીઓ અને સ્થાનિક ટેલિકોમ કંપનીઓ સાથે મળીને નિયમો અનુસાર સર્વિસ શરૂ કરવા કામ કરી રહી છે.
