૧૨ ગાય, ૨ બળદ અને ૫ કૂતરા… નાના પાટેકરના ૨૭ એકરના ફાર્મહાઉસ પર કેવી હતી સાદગીભરી જિંદગી?

બોલિવૂડના દમદાર અભિનેતા અને જમીની કલાકાર નાના પાટેકર (Nana Patekar) નું ૭૫ વર્ષની વયે હૃદયરોગના હુમલાથી દુઃખદ અવસાન થયું છે. છાતીમાં દુખાવાની ફરિયાદ બાદ મેડિકલ ટીમે તેમને ૪૫ મિનિટ સુધી સીપીઆર (CPR) આપ્યો હતો, પરંતુ સારવાર કારગત ન નીવડતાં તબીબોએ તેમને મૃત જાહેર કર્યા હતા. તેમના નિધનથી સમગ્ર દેશ અને સિનેમા જગતમાં શોકનું મોજું ફરી વળ્યું છે.

પડદા પર અંગાર જેવા સંવાદો બોલનારા નાના પાટેકર રિયલ લાઈફમાં અત્યંત સાદગીભર્યું જીવન જીવતા હતા. બોલિવૂડની ઝાકઝમાળ, પાર્ટી કલ્ચર અને આલીશાન લક્ઝરીથી જોજનો દૂર રહેવાનું પસંદ કરતા નાના પાટેકરનું દિલ હંમેશા ગામડાની શાંતિ અને ધરતી સાથે જોડાયેલું રહ્યું હતું.

મુંબઈમાં પણ ૧-BHK ફ્લેટમાં જ રહેતા હતા

સુપરસ્ટાર હોવા છતાં નાના પાટેકરને કોઈ મોંઘા બંગલાનો મોહ નહોતો:

• મુંબઈમાં તેઓ અંધેરીના લોખંડવાલા વિસ્તારમાં સ્થિત સમર્થ નગરમાં એક સાધારણ 1-BHK ફ્લેટમાં રહેતા હતા.

• મહારાષ્ટ્રના રત્નાગિરીમાં તેમનું વતની ગામ હતું અને ગોવાના દોના પાઉલામાં પણ ઘર હતું.

• જોકે, તેમનો સૌથી વધુ જીવ પુણે નજીક આવેલા તેમના ખેતરમાં પરોવાયેલો રહેતો હતો.

ખડકવાસલાનું ૨૭ એકરનું ફાર્મહાઉસ: ધરતી સાથે અતૂટ નાતો

પુણે પાસે ખડકવાસલા નજીક ડોંજે વિસ્તારમાં નાના પાટેકરનું આશરે ૨૭ એકરમાં ફેલાયેલું ફાર્મહાઉસ આવેલું છે:

• માટી અને લાકડાની સાદગી: આ ફાર્મહાઉસ કોઈ સેલિબ્રિટી રિસોર્ટ જેવું નહોતું. તેમાં સાદું લાકડાનું ફર્નિચર, માટીની ટેરાકોટા ફ્લોરિંગ અને લાકડાના બીમવાળી છત હતી, જે પ્રકૃતિ સાથે એકાકાર થઈ જતી હતી.

• જાતે કરતા ખેતી: ફિલ્મોના શૂટિંગમાંથી સમય મળે એટલે નાના સીધા ફાર્મહાઉસ પહોંચી જતા અને જાતે ટ્રેક્ટર ચલાવી ખેતી કરતા હતા. તેઓ પોતાના ખેતરમાં ડાંગર (ચોખા), ઘઉં, બાજરી, ડુંગળી અને લસણ જેવી પરંપરાગત ખેતી કરતા હતા.

પશુપાલન અને અબોલ જીવો પ્રત્યે અસીમ પ્રેમ

નાના પાટેકરને પ્રાણીઓ અને પશુપાલનનો વિશેષ લગાવ હતો. લોકડાઉન દરમિયાન તેમણે પોતાના જીવન અંગે વાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે:

• તેમના ફાર્મહાઉસમાં ૫ કૂતરા, ૧૨ ગાય અને ૨ બળદ પાળવામાં આવ્યા હતા.

• સવારે વહેલા ઊઠીને ગાયો અને બળદોની માવજત કરવી, તેમને ચારો નાખવો અને કૂતરાઓ સાથે સમય વિતાવવો તેમના માટે કોઈપણ લક્ઝરી વેકેશન કરતાં પણ વધુ સુખદાયક અનુભવ હતો.

• ફાર્મહાઉસમાં ૭ ઓરડા અને એક મોટો હોલ હોવા છતાં સમગ્ર પરિસર સાદગી અને આધ્યાત્મિક શાંતિથી ભરેલું રહેતું હતું.

ખેડૂતો માટે ‘નામ ફાઉન્ડેશન’: અન્નદાતાઓના આંસુ લૂછ્યા

માત્ર પોતાના ફાર્મહાઉસ પૂરતી ખેતી સીમિત ન રાખતાં, નાના પાટેકર મહારાષ્ટ્રના દુષ્કાળગ્રસ્ત ખેડૂતોના દુઃખથી અત્યંત વ્યથિત રહેતા હતા:

• તેમણે અભિનેતા મકરંદ અનાસપુરે સાથે મળીને ‘નામ ફાઉન્ડેશન’ (Naam Foundation) ની સ્થાપના કરી હતી.

• આ સંસ્થા મારફતે આત્મહત્યા કરનારા ખેડૂતોના પરિવારો અને વિધવા મહિલાઓને પગભર કરવા માટે બકરીઓ, સિલાઈ મશીનો અને લોટ દળવાની ઘંટીઓનું વિતરણ કરવામાં આવતું હતું.

• તેમણે મહારાષ્ટ્રના સેંકડો ગામડાઓમાં નદીઓ ઊંડી કરાવી ચેકડેમ બનાવ્યા અને જળસંચયના અદ્ભુત કાર્યો કર્યા હતા.

ખેડૂતો, પશુઓ અને પ્રકૃતિ સાથે હૃદયથી જોડાયેલા આ અસલી ‘ક્રાંતિવીર’ ની વિદાયથી ભારતે માત્ર એક મહાન કલાકાર જ નહીં, પરંતુ એક સાચો અને સંવેદનશીલ માનવી પણ ગુમાવ્યો છે.