ભારત જ્યારે ‘વિકસિત ભારત’ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, ત્યારે દેશના સામાજિક અને રાજકીય માળખામાં અનામત (Reservation) ને લઈને સતત ઘર્ષણ જોવા મળે છે. દેશભરમાં મોટાભાગના સમાજો વચ્ચે પોતાને ‘વધુ પછાત’ સાબિત કરીને સરકારી નોકરીઓ અને શિક્ષણમાં SC, ST કે OBC ક્વોટા મેળવવાની હોડ જામી છે.
આ વિપરીત વાતાવરણ વચ્ચે તમિલનાડુમાંથી એક અભૂતપૂર્વ અને ક્રાંતિકારી પહેલ સામે આવી છે. ત્યાંના ‘દેવેન્દ્રકુલ વેલ્લાલર’ (Devendrakula Vellalar – DKV) સમાજે સામે ચાલીને સરકાર સમક્ષ માંગણી મૂકી છે કે, “અમારે અનામત નથી જોઈતી, અમારું નામ અનુસૂચિત જાતિ (SC) ની યાદીમાંથી કાયમ માટે હટાવી દો.” આ સમુદાય સરકારી સહાય કે સબસિડી કરતાં પોતાના ગૌરવશાળી ઈતિહાસ, સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને સામાજિક આત્મસન્માનને સર્વોપરી ગણે છે.
કોણ છે ‘દેવેન્દ્રકુલ વેલ્લાલર’ સમુદાય?
-
ગૌરવશાળી પૃષ્ઠભૂમિ: આ સમુદાય તમિલનાડુનો એક પ્રાચીન ખેડૂત વર્ગ છે. પૌરાણિક માન્યતા મુજબ તેઓ દેવોના રાજા ઇન્દ્ર (‘દેવેન્દ્ર’) ના વંશજ ગણાય છે, જ્યારે ‘વેલ્લાલર’ શબ્દ ખેતી અને સિંચાઈ સાથે સંકળાયેલો છે.
-
વસ્તી અને પ્રભાવ: તમિલનાડુની કુલ વસ્તીમાં તેઓ ૫% થી ૯% નો હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે રાજ્યની કુલ SC વસ્તીમાં તેમનું પ્રમાણ લગભગ ૨૦% જેટલું છે. તેઓ મુખ્યત્વે દક્ષિણ તમિલનાડુના મદુરાઈ, રામનાથપુરમ, થૂથુકુડી, તિરુનેલવેલી અને વિરુધુનગર જિલ્લાઓમાં વસે છે.
-
સાંસ્કૃતિક સમૃદ્ધિ: તેમનું પરંપરાગત ‘પલ્લુ’ સાહિત્ય ૩૦૦ વર્ષથી વધુ પ્રાચીન છે. એટલું જ નહીં, મદુરાઈના ઐતિહાસિક મીનાક્ષી અમ્મન મંદિર સહિત દક્ષિણ ભારતના ૪૩૬ મંદિરોમાં તેમને પરંપરાગત પૂજા-અર્ચનાના વિશિષ્ટ અધિકારો મળેલા છે.
સમૃદ્ધ ખેડૂતોમાંથી ‘અસ્પૃશ્ય’ બનવાની દુઃખદ ગાથા
ઇતિહાસકારો અનુસાર, આ સમુદાય ૧૮મી સદી સુધી વિશાળ જમીનનો માલિક હતો:
-
અંગ્રેજોનું ષડયંત્ર: બ્રિટિશ શાસકોએ જમીન સર્વેક્ષણો દરમિયાન આ સમુદાય પાસેથી જમીનની માલિકી છીનવી લીધી અને તેમને સામાન્ય ખેતમજૂર બનાવી દીધા. બાદમાં તેમને અસ્પૃશ્ય ગણી મુખ્ય ગામોની સીમ બહાર ધકેલી દેવાયા.
-
જાતિગત હિંસાનો ભોગ: સમુદાયે ૧૯૫૭ ના મુદુકુલાથુર રમખાણો, ૧૯૬૮ માં ૪૪ લોકોને જીવતા સળગાવી દેવાની કમકમાટીભરી ઘટના તેમજ ૧૯૯૫, ૧૯૯૯ અને ૨૦૧૧ માં પોલીસ ગોળીબાર જેવી ભયાનક હિંસાનો સામનો કરવો પડ્યો છે. પ્રસ્થાપિત પક્ષો રક્ષણ કરવામાં નિષ્ફળ રહેતાં તેમણે પોતાની રાજકીય એકતા મજબૂત કરી.
‘SC’ નો ટેગ: સામાજિક સન્માન અને વિકાસમાં મોટો અવરોધ
વર્ષ ૧૯૯૬ થી ‘પુથિયા તમિલગમ’ પાર્ટીના સ્થાપક ડૉ. કે. કૃષ્ણસામી આ સમુદાયને SC યાદીમાંથી બહાર લાવવા આંદોલન ચલાવી રહ્યા છે.
અમેરિકામાં ૨૨ વર્ષ એન્જિનિયર તરીકે કામ કરી ચૂકેલા સમાજના અગ્રણી અનંતન અય્યાસામી ના મતે:
“આર્થિક લાભ કે થોડી સરકારી નોકરીઓ કરતાં સામાજિક આત્મસન્માન કરોડો ગણું મહત્વનું છે. ‘SC’ કેટેગરીના ટેગને કારણે સામાજિક ભેદભાવ ખતમ થવાને બદલે કાયમી બની જાય છે. સમાજનો કોઈ યુવક મહેનત કરીને નવો બિઝનેસ કે રેસ્ટોરન્ટ શરૂ કરે, તો જ્ઞાતિની ઓળખ થતાં જ અન્ય વર્ગના લોકો ત્યાં જવાનું ટાળે છે. સરકારી કોન્ટ્રાક્ટ્સમાં પણ OBC વર્ગનું વર્ચસ્વ હોય છે, જ્યારે SC કેટેગરીના લોકો વેપારમાં આગળ વધી શકતા નથી.”
DKV સમાજની ભવિષ્યની વ્યૂહરચના અને સાહસિક નિર્ણયો
આ લડત દેશ અને ગુજરાત માટે શા માટે પ્રેરણારૂપ છે?
-
પછાત બનવાની હોડ સામે પ્રતિકાર: આઝાદી સમયે ૧૯૫૦ માં દેશની SC યાદીમાં માત્ર ૬૦૭ જાતિઓ હતી, જે વધીને ૧,૨૫૮ થઈ ગઈ છે. દરેક વર્ગ અનામત મેળવવા સંઘર્ષ કરે છે ત્યારે આ સમુદાય અનામત છોડી સ્વાભિમાનની નવી દિશા બતાવી રહ્યો છે.
-
૧૯૨૦ ના ‘નાડાર’ આંદોલનનું પુનરાવર્તન: ભૂતકાળમાં ૧૯૨૦ ના દાયકામાં તમિલનાડુના નાડાર સમુદાયે બ્રિટિશ સરકાર સામે લડીને પોતાને અનામત શ્રેણીમાંથી મુક્ત કરાવ્યા હતા અને આજે તેઓ દેશના અગ્રણી વેપારી સમુદાયોમાં સ્થાન ધરાવે છે.
-
સામાજિક સમરસતાનો સંદેશ: ગુજરાત સહિત દેશભરમાં જ્ઞાતિ આધારિત અનામતના કારણે યુવાનોમાં માનસિક તણાવ અને સામાજિક અંતર વધે છે. તમિલનાડુના આ સમુદાયનું પગલું સાબિત કરે છે કે સરકારી સબસિડી અને અનામતની વૈશાખીઓ કરતાં સામાજિક સ્વાયત્તતા, સ્વાભિમાન અને મુક્ત બજારમાં સમાન તકો વ્યક્તિને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
