૨૯ સપ્ટેમ્બરના ‘વિશ્વ હૃદય દિવસ’ (World Heart Day) નિમિત્તે ગુજરાતમાં કાર્ડિયોવાસ્ક્યુલર (હૃદય સંબંધિત) રોગોને લઈને અત્યંત ચોંકાવનારા આંકડા સામે આવ્યા છે. રાજ્યમાં કટોકટી સમયે સેવા આપતી ૧૦૮ ઇમરજન્સી એમ્બ્યુલન્સ સેવાના ડેટા અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૩ થી ૨૦૨૬ ના છેલ્લા ચાર વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન રાજ્યમાં હૃદયની ગંભીર સમસ્યાના કુલ ૩,૦૪,૧૨૧ દર્દીઓ નોંધાયા છે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે આધુનિક દોડધામભરી જીવનશૈલી, માનસિક તણાવ, અનિયમિત આહાર અને અપૂરતી ઊંઘને કારણે હૃદયરોગ હવે માત્ર વૃદ્ધો પૂરતો મર્યાદિત ન રહેતાં યુવાનો અને કિશોરોને પણ ઝડપથી ઝપેટમાં લઈ રહ્યો છે.
જાતિવાર (Gender-wise) દર્દીઓનું વર્ગીકરણ
ચાર વર્ષમાં નોંધાયેલા કુલ દર્દીઓમાં પુરુષોનું પ્રમાણ સૌથી વધુ રહ્યું છે:
વયજૂથ અનુસાર (Age Group-wise) હૃદયરોગના કેસો
સૌથી વધુ કેસો ૫૧ થી ૬૦ વર્ષના વયજૂથમાં જોવા મળ્યા છે, જ્યારે ચિંતાજનક બાબત એ છે કે ૨૧ થી ૪૦ વર્ષના યુવાનોમાં પણ લગભગ ચોથા ભાગના (૨૪% થી વધુ) કેસો નોંધાયા છે:
જિલ્લાવાર દર્દીઓનું વિતરણ: અમદાવાદ ટોચ પર
સમગ્ર રાજ્યમાં નોંધાયેલા હૃદયરોગના કેસોમાંથી એકલા અમદાવાદ જિલ્લામાં ૨૮% દર્દીઓ નોંધાયા છે, જ્યારે ડાંગ જિલ્લામાં સૌથી ઓછા ૦.૬૧% કેસ સામે આવ્યા છે:
ગર્ભાવસ્થામાં હૃદયની તકલીફો અને જીવનશૈલીના જોખમો
-
સગર્ભા મહિલાઓમાં નિદાન: તબીબોના જણાવ્યા મુજબ, ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન નિયમિત મેડિકલ ચેકઅપ કરાવવાથી મહિલાઓમાં હૃદયના વાલ્વ સંબંધિત તકલીફો તેમજ હૃદયની માંસપેશીઓ નબળી પડવા (કાર્ડિયોમાયોપેથી) જેવી અગાઉ છુપાયેલી બીમારીઓનું સમયસર નિદાન શક્ય બને છે, જેનાથી માતા અને બાળક બંનેનો જીવ બચાવી શકાય છે.
-
માનસિક તણાવ અને બદલાયેલી ટેવો: લાંબા સમય સુધી ડિપ્રેશન, તણાવ કે અનિયંત્રિત ક્રોધ બ્લડ પ્રેશર અને હાર્ટ રેટ વધારે છે, જેનાથી કાર્ડિયોવાસ્ક્યુલર સિસ્ટમ પર સતત દબાણ રહે છે. મોડી રાતનું ભોજન, જંકફૂડ, ધૂમ્રપાન અને બેઠાડુ જીવન આ સ્થિતિ માટે મુખ્યત્વે જવાબદાર પરિબળો છે.
