ઈરાને અમેરિકા અને ઈઝરાયલને આકરો જવાબ આપતા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) ને લઈને પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. ઈરાની સંસદના ડેપ્યુટી સ્પીકરે જણાવ્યું છે કે શાંતિ કે વાતચીતનો નિર્ણય માત્ર ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાના હાથમાં છે.
-
ઈરાને હવે આ દરિયાઈ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજો પર ટોલ ટેક્સ વસૂલવાની યોજનાને મંજૂરી આપી છે.
-
આ નિર્ણયથી આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમાના નિયમો પર મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે.
વૈશ્વિક ઓઈલ પુરવઠો ખોરવાયો, ભાવમાં ઉછાળો
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દુનિયાના ઓઈલ સપ્લાય માટે સૌથી મહત્વનો માર્ગ છે. અહીં અવરજવર ઠપ થવાને કારણે:
-
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો આવ્યો છે.
-
દુનિયાભરની અર્થવ્યવસ્થા પર સંકટના વાદળો છવાયા છે.
-
ઈરાનના વિદેશ મંત્રીએ અમેરિકા સાથે કોઈ પણ પ્રકારના સંદેશા વ્યવહારના અહેવાલોને નકારી કાઢ્યા છે.
ટ્રમ્પનો ‘એક્ઝિટ પ્લાન’ અને અમેરિકાની ચેતવણી
અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક ચોંકાવનારું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે સંકેત આપ્યો છે કે અમેરિકા આગામી 2 થી 3 અઠવાડિયામાં આ યુદ્ધમાંથી બહાર નીકળી શકે છે. ટ્રમ્પ મુજબ, અમેરિકાના હટ્યા બાદ હોર્મુઝની સ્થિતિ સાથે તેમને કોઈ લેવાદેવા રહેશે નહીં.
બીજી તરફ, અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો અને સંરક્ષણ મંત્રી પીટ હેગસેથે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે:
-
ઈરાને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું પાલન કરવું જ પડશે.
-
જો રસ્તો નહીં ખુલે, તો અમેરિકા સમર્થિત ગઠબંધન સૈન્ય તાકાતથી માર્ગ ખુલ્લો કરાવશે.
નિષ્કર્ષ
ઈરાન અને અમેરિકાના આ આમને-સામનેના વલણને કારણે મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધનું જોખમ વધી ગયું છે. ટ્રમ્પની એક્ઝિટ વ્યૂહરચના આ સંકટને શાંત કરશે કે વધુ વણસાવશે, તે આવનારો સમય જ બતાવશે.
