Sugar : આગામી તહેવારોની મોસમમાં દેશમાં ખાંડનો પૂરતો પુરવઠો જળવાઈ રહે અને સામાન્ય જનતા પર ભાવવધારાનો બોજ ન પડે તે માટે કેન્દ્ર સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ નીતિગત નિર્ણય લીધો છે. નાણા મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા તાજા નોટિફિકેશન અનુસાર, ટેરિફ રેટ ક્વોટા (TRQ) હેઠળ ૧૦ લાખ ટન ખાંડની ડ્યુટી-ફ્રી (કરમુક્ત) આયાત કરવાની સમયમર્યાદા લંબાવીને ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધી કરી દેવામાં આવી છે.
અગાઉ સરકારે ૨૦ ઑગસ્ટે આ આયાત માટે ૩૧ ઑક્ટોબર સુધીની મુદત આપી હતી, જેમાં હવે બે મહિનાનો સીધો વધારો કરવામાં આવ્યો છે જેથી સ્થાનિક બજારમાં ભાવ સ્થિર રહી શકે.
અત્યાર સુધી માત્ર ૨.૬ લાખ ટન ખાંડની થઈ આયાત
-
ધીમી આયાત: ઉદ્યોગ જગતના સત્તાવાર આંકડા મુજબ, મંજૂર કરાયેલા ૧૦ લાખ ટનના ક્વોટા સામે અત્યાર સુધીમાં માત્ર ૨.૬ લાખ ટન ખાંડ જ દેશમાં આયાત થઈ શકી છે.
-
ભાવ તફાવત મુખ્ય કારણ: આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર અને સ્થાનિક બજાર વચ્ચે ખાંડના ભાવમાં રહેલા તફાવતને પગલે વેપારીઓ માટે તાત્કાલિક આયાત કરવી વધુ નફાકારક રહી નહોતી.
-
વેપારીઓને રાહત: મુદત લંબાવાતાં આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક બજારમાં ભાવ ઘટતાં જ વેપારીઓ કોઈપણ વધારાની આયાત ડ્યુટી ચૂકવ્યા વગર સરળતાથી દેશમાં ખાંડ લાવી શકશે.
સંગ્રહખોરી રોકવા સ્ટોક લિમિટ જેવા કડક પગલાં
બજારમાં કૃત્રિમ અછત ઊભી ન થાય તે માટે સરકારે આયાત નીતિની સાથે બજાર વ્યવસ્થાપન પર પણ બાજ નજર રાખી છે:
-
સ્ટોક લિમિટ અમલી: જથ્થાબંધ અને છૂટક વેપારીઓ માટે ખાંડ સંગ્રહવાની ચોક્કસ મર્યાદા (સ્ટોક લિમિટ) લાગુ કરવામાં આવી છે.
-
નફાખોરી પર અંકુશ: આ કડક નિયંત્રણોના કારણે મોટા વેપારીઓ દ્વારા થતી સંગ્રહખોરી રોકી શકાશે અને છૂટક બજારમાં સતત માલ મળતો રહેવાથી ગ્રાહકોને વ્યાજબી ભાવે ખાંડ ઉપલબ્ધ થશે.
ઉત્પાદનમાં ઘટાડો છતાં પૂરતો પુરવઠો જળવાઈ રહેશે
-
નવો ઉત્પાદન અંદાજ: માર્કેટિંગ વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ (ઑક્ટોબરથી સપ્ટેમ્બર) માટે દેશમાં ખાંડનું ઉત્પાદન ૩૦૬ લાખ ટન રહેવાનો અંદાજ મુકાયો છે, જે અગાઉ અંદાજવામાં આવેલા ૩૪૩ લાખ ટન કરતાં ઓછું છે.
-
સ્થાનિક માંગ કરતા વધુ ઉત્પાદન: ભારતમાં ખાંડની વાર્ષિક સ્થાનિક ખપત આશરે ૨૮૦ થી ૨૮૫ લાખ ટન રહે છે. ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવા છતાં વાર્ષિક માંગ કરતાં સ્થાનિક ઉત્પાદન વધુ રહેવાનું હોવાથી અને સરકારે આગોતરા પગલાં લીધા હોવાથી તહેવારોમાં ખાંડની કોઈ તંગી સર્જાશે નહીં.
