ઑક્ટોબર મહિનાને વૈશ્વિક સ્તરે ‘સાયબર સિક્યોરિટી અવેરનેસ મન્થ’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, પરંતુ છેલ્લા ૨૪ કલાક વૈશ્વિક ઇન્ટરનેટ અને સાયબર સુરક્ષા ક્ષેત્ર માટે કોઈ દુઃસ્વપ્નથી ઓછા સાબિત થયા નથી. એક તરફ ૭૦ ટકા વેબસાઈટ્સને પાવર કરતી પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજ PHP માં એક દાયકાથી છુપાયેલી ગંભીર ખામી સપાટી પર આવી, તો બીજી તરફ ભારતીય સર્ટિફિકેટ ઓથોરિટી eMudhra ની ચોંકાવનારી નબળી પ્રાઈવેટ કી પકડાઈ ગઈ. આ સાથે જ NodeJS, AI ટૂલ્સ અને માઇક્રોસોફ્ટ સાથે સંકળાયેલા સાયબર એટેકના સિલસિલાએ સમગ્ર વિશ્વના સિક્યોરિટી નિષ્ણાતોની ઊંઘ ઉડાવી દીધી છે. આવો જાણીએ છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં ઇન્ટરનેટને હચમચાવી દેનારા ૬ મોટા બનાવો:
૧. PHP2Shell: FBI અને NSA ની ઈમરજન્સી ચેતવણી
-
સર્વર હેક થવાનું જોખમ: PHP માં “PHP2Shell” નામની બે અતિ ગંભીર ખામીઓ સામે આવી છે (રેટિંગ: ૯.૨/૧૦), જેના કારણે હેકર્સ કોઈપણ ઓથેન્ટિકેશન કે પાસવર્ડ વિના વેબ સર્વરનો સંપૂર્ણ કંટ્રોલ લઈ શકે છે.
-
OpenAI ના મોડેલે શોધી ખામી: OpenAI ના અદ્યતન AI મોડેલ GPT-5.6 Sol દ્વારા આ ખામી પકડવામાં આવી હતી, જે છેલ્લા ૧૦ વર્ષથી છુપાયેલી હતી.
-
સરકારી સાઇટ્સ બંધ: યુએસ એજન્સીઓ NSA અને FBI એ સિસ્ટમ ઓફલાઇન કરવા સુધીની સલાહ આપી છે. ફિનલેન્ડ અને નેધરલેન્ડ્સ સહિતના દેશોની સરકારી વેબસાઈટ્સ સાવચેતીના ભાગરૂપે તાત્કાલિક ઓફલાઇન કરી દેવાઈ હતી.
૨. ભારતની eMudhra ની ‘નબળી પ્રાઈવેટ કી’ નો પર્દાફાશ
-
બ્રાઉઝર સિક્યોરિટી પર ખતરો: વેબસાઈટ સુરક્ષિત હોવાનું દર્શાવતા ‘પેડલોક’ (Padlock) માટે ડિજિટલ સર્ટિફિકેટ જારી કરતી ભારતની જાણીતી કંપની eMudhra દ્વારા ઇન્ટરમીડિયેટ સર્ટિફિકેટ માટે આશ્ચર્યજનક રીતે નબળી કી વપરાતી હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
-
સેકન્ડના ભાગમાં ક્રેક થઈ: સામાન્ય રીતે પ્રાઈવેટ કી ૩૮૪-બીટની રેન્ડમનેસ ધરાવતી હોય છે, પરંતુ eMudhra ની કી માત્ર સિંગલ-બાઈટ નંબર્સ (૪, ૫૬, ૬૬, ૧૧૫, ૧૫૫, ૧૫૬, ૨૩૦ અને ૨૩૭) હતી, જેને રિસર્ચર વેઇન (Wayne) એ ૧ સેકન્ડથી પણ ઓછા સમયમાં ક્રેક કરી લીધી હતી.
-
ટેક જાયન્ટ્સના પગલાં: એપલ (Safari), ગૂગલ (Chrome) અને મોઝિલા (Firefox) એ તાત્કાલિક અસરથી આ સર્ટિફિકેટ્સ બ્લોક કરી દીધા છે. ભારતીય કમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ (CERT-In) એ પણ આ અંગે એડવાઈઝરી જારી કરી છે.
૩. NodeJS માં ૪ હાઈ-સિવિયરિટી સિક્યોરિટી બગ્સ ફિક્સ કરાયા
-
સર્વર સાઇડ જાવાસ્ક્રિપ્ટ રન કરવા માટે વપરાતા ઓપન-સોર્સ પ્લેટફોર્મ NodeJS એ ૪ ગંભીર સુરક્ષા ખામીઓને દૂર કરવા અપડેટ્સ બહાર પાડ્યા છે.
-
આ પૈકી એક ખામી હેકર્સને રિમોટલી કોડ રન કરવાની મંજૂરી આપતી હતી, જ્યારે બે ખામીઓ TLS સર્ટિફિકેટ વેરિફિકેશનને બાયપાસ કરી શકતી હતી.
-
NodeJS એ નવા અપડેટમાં eMudhra ના નબળા સર્ટિફિકેટ્સને બ્લોક કરતો નવો સર્ટિફિકેટ સ્ટોર પણ ઉમેરી દીધો છે.
૪. ઓપન-સોર્સ AI પ્રોક્સી ‘LiteLLM’ હેક થઈ
-
વિવિધ Large Language Models (LLM) ને કનેક્ટ કરતી જાણીતી ઓપન-સોર્સ પ્રોક્સી LiteLLM માં માલવેર ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.
-
સાયબર ફર્મ Wiz ના જણાવ્યા મુજબ, હેકર્સે એવો ખતરનાક કોડ નાખ્યો હતો જે ડેવલપરના ગુપ્ત પાસવર્ડ્સ, ક્લાઉડ ક્રેડેન્શિયલ્સ અને બ્રાઉઝર ડેટા ચોરી શકતો હતો.
-
મહત્વની વાત એ છે કે LiteLLM ડાયરેક્ટ ઓપન ન હોય તો પણ પાયથોન (Python) ના સ્ટાર્ટઅપ હૂક્સ દ્વારા આ માલવેર સિસ્ટમમાં સક્રિય થઈ જતો હતો. કંપનીએ તાત્કાલિક આ દૂષિત વર્ઝન હટાવી લીધું છે.
૫. રેલવે (Railway) ક્લાઉડ પ્લેટફોર્મ પર અનધિકૃત એક્સેસ
-
જાણીતા ક્લાઉડ ડેવલપર પ્લેટફોર્મ Railway એ સ્વીકાર્યું છે કે તેમના ગ્રાહકોના એન્વાયર્નમેન્ટ વેરિયેબલ્સ (Environment Variables) સંગ્રહતી સિસ્ટમમાં શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જોવા મળી હતી.
-
આ સિસ્ટમમાં ગ્રાહકોના ડેટાબેઝ પાસવર્ડ્સ અને API કી જેવી અતિ સંવેદનશીલ વિગતો હોય છે, જે હેકર્સ દ્વારા ડીક્રિપ્ટ થઈ હોવાની આશંકા છે. પ્લેટફોર્મે તમામ ડેવલપર્સને તાત્કાલિક પોતાની API કી અને ક્રેડેન્શિયલ્સ બદલી નાખવાની સલાહ આપી છે.
૬. માઇક્રોસોફ્ટનો મોટો ઘટસ્ફોટ: ચીની હેકર્સનું AI-આધારિત આક્રમણ
-
માઇક્રોસોફ્ટે એલર્ટ આપ્યું છે કે ચીન સાથે જોડાયેલા હેકિંગ ગ્રૂપ Storm-0940 એ આધુનિક AI ટૂલ અને ‘ARTEX’ ફ્રેમવર્કનો ઉપયોગ કરીને વૈશ્વિક સ્તરે સેંકડો કંપનીઓને નિશાન બનાવી છે.
-
હેકર્સે ConnectWise ક્લાઉડ બેકઅપ સિસ્ટમની ડિજિટલ કીનો દુરુપયોગ કરીને સીધા Microsoft 365 એકાઉન્ટ્સમાં એન્ટ્રી મેળવી લીધી હતી.
-
આ ટૂલ પ્રતિ મિનિટ ૨,૯૦૦ જેટલા સાઈન-ઇન પ્રયાસો કરીને માત્ર ૩ કલાકમાં ૨,૨૫૦ થી વધુ કંપનીઓની ક્લાઉડ સિસ્ટમ્સમાં ઊંડે સુધી ઘૂસણખોરી કરવામાં સફળ રહ્યું હતું. એરોસ્પેસ, ડિફેન્સ, સરકાર, બેંકિંગ અને સેમિકન્ડક્ટર કંપનીઓ આ હુમલાનો ભોગ બની હતી.
આ ઉપરાંત, ભારતમાં તાજેતરમાં સ્ટેટ બેંક ઑફ ઇન્ડિયા (SBI) ના આશરે ૩,૯૦૦ ગ્રાહકોનો ડેટા ડાર્ક વેબ પર સામે આવવાની ઘટના પણ બની ચૂકી છે. સાયબર જગતમાં એકસાથે બનેલી આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે એઆઈના આ યુગમાં ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સુરક્ષા કેટલી નાજુક અને પડકારજનક બની ગઈ છે.
